Ανακύκλωση μπαταριών: Τι ορίζει η Ε.Ε., τι γίνεται στην πράξη

Στις 27 Ιουλίου 2023 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Κανονισμός 2023/1542 ο οποίος ψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ε.Ε. στις 12 Ιουλίου της ίδιας χρονιάς.

Αυτός ορίζει τι πρέπει να ισχύει για τις μπαταρίες και τα απόβλητα των συσσωρευτών και των εξηλεκτρισμένων και αμιγώς ηλεκτροκίνητων οχημάτων όταν πρέπει να αποσυρθούν μετά το τέλος του κύκλου ζωής τους. Ωστόσο, πρόκειται για ένα ζήτημα που παραμένει άλυτο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο λόγος είναι ότι ο Κανονισμός εντάσσει τις μπαταρίες των αυτοκινήτων στο πεδίο εφαρμογής του, χωρίς όμως να καθορίζει συγκεκριμένες επιχειρησιακές διαδικασίες για τη διαχείρισή τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

Για τους φορητούς συσσωρευτές και εκείνους που χρησιμοποιούνται σε οχήματα ελαφρών μεταφορών, έχουν τεθεί ποσοτικοί στόχοι συλλογής τους. Αντιθέτως, για τις μπαταρίες «SLI» («Starting, Lighting, Ignition») που χρησιμοποιούνται για την εκκίνηση κινητήρων εσωτερικής καύσης και για τις μπαταρίες των ηλεκτρικών οχημάτων (BEV), στον Κανονισμό δεν προβλέπεται κανένας συγκεκριμένος ποσοτικός στόχος.

Οι κατασκευαστές των μπαταριών φέρουν την ευθύνη για τη συλλογή και την επεξεργασία τους, ωστόσο η απόδοσή τους αξιολογείται αποκλειστικά βάσει της υποχρέωσης αναφοράς που έχουν.

Οι μπαταρίες «SLI», που είναι μολύβδου οξέος, διαθέτουν μια σχετικά ώριμη αλυσίδα ανάκτησής τους μετά την απόσυρσή τους, κάτι που δεν ισχύει γι’ αυτές των ηλεκτρικών οχημάτων, οι οποίες είναι τεχνικά πολύπλοκες, λειτουργούν σε υψηλή τάση και κατά τη στιγμή της απόσυρσης του οχήματος συχνά παραμένουν ενσωματωμένες σε αυτό.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε κοινοτικό επίπεδο, κάθε χρόνο τουλάχιστον τέσσερα εκατομμύρια οχήματα δεν ιχνηλατούνται ή δεν διαχειρίζονται ορθά, έναντι περίπου 6,5 εκατομμυρίων οχημάτων που υφίστανται την ενδεδειγμένη επεξεργασία των μπαταριών τους.

Τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. εφαρμόζουν διαφορετικές διαδικασίες ταξινόμησης και διαγραφής αυτών, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον διαχωρισμό μεταξύ ενός μεταχειρισμένου οχήματος -το οποίο μπορεί να εξαχθεί ελεύθερα σε άλλη χώρα- και ενός οχήματος που βρίσκεται στο τέλος του κύκλου ζωής του, το οποίο χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνο απόβλητο.

Σε αυτή τη «γκρίζα ζώνη» διακινούνται ετησίως περισσότερα από ένα εκατομμύριο οχήματα, τα οποία καταλήγουν σε αγορές εκτός Ευρώπης σε ακατάλληλη κατάσταση, μεταφέροντας μαζί τους μπαταρίες συνολικού βάρους δεκάδων χιλιάδων τόνων που μάλλον δεν θα ανακτηθούν ποτέ.

Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα και για να υπάρξει μια κοινή μεθοδολογία και πρακτική στις χώρες που απαρτίζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι απαραίτητο να ψηφιστεί ένας νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός που θα αφορά στα οχήματα τα οποία πλησιάζουν ή βρίσκονται ήδη στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

Αυτός υπάρχει ως προσχέδιο και αναμένεται η οριστική έγκρισή του και ψήφισή του από τα αρμόδια όργανα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έγιναν γνωστές, το κείμενο που πρόκειται να υιοθετηθεί αντιμετωπίζει ζητήματα άμεσα συνδεδεμένα με το σύστημα μπαταριών.

Συγκεκριμένα, ξεκαθαρίζει την υποχρέωση των κατασκευαστών τους να παρέχουν τυποποιημένη πρόσβαση σε τεχνικές πληροφορίες για την αφαίρεση των συσσωρευτών από τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα και τη θέσπιση ενός ψηφιακού διαβατηρίου κυκλικότητας διαλειτουργικού της μπαταρίας.

Επίσης, θα καθορίζει ένα εναρμονισμένο καθεστώς διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού των συσσωρευτών, καθώς και σαφή δεσμευτικά κριτήρια για τη διάκριση μεταξύ μεταχειρισμένων οχημάτων και όσων πρόκειται να αποσυρθούν.

Αυτό θα γίνεται μέσω αυτοματοποιημένων τελωνειακών ελέγχων και απαγόρευση εξαγωγής όσων από αυτά που δεν είναι κατάλληλα για κυκλοφορία.

Τέλος, εάν κατά την απόσυρση ενός ηλεκτρικού οχήματος διαπιστωθεί από τον σχετικό έλεγχο ότι έχει αφαιρεθεί η μπαταρία του, ο ιδιοκτήτης του θα υποχρεούται να αποδείξει ότι αυτή διαχειρίστηκε σύμφωνα με όσα θα ορίζει ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός.

---

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ

Επίσημο: Αυτό είναι το νέο Toyota Yaris Cross

Η Geely προκαλεί την Toyota με νέα τεχνολογία αιχμής

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλάζει τα δεδομένα στα ΚΤΕΟ

---