Menu
Live Κίνηση | Τιμές αυτοκινήτων CHOICE | Τιμές Καυσίμων

FORMULA 1

O Νικόλας Τομπάζης αποκλειστικά στο NewsAuto

  • Αποκλειστική συνέντευξη στον Πάνο Σεϊτανίδη (instagram.com/SeitanF1)

Ο κορυφαίος Έλληνας αεροδυναμιστής, Νικόλας Τομπάζης, μιλάει στο NewsAuto και τον Πάνο Σεϊτανίδη, για τη νέα πρόκληση ως τεχνικός υπεύθυνος μονοθεσίων στην FIA αλλά και το μέλλον της Formula 1!

Ο Νικόλας Τομπάζης μετράει ήδη 27 χρόνια στην κορωνίδα του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Με θητεία σε Benetton, McLaren και Manor αλλά κυρίως στη Scuderia Ferrari όπου πέρασε τα περισσότερα από αυτά. Εδώ και ενάμιση χρόνο, έχει αναλάβει τη μεγαλύτερη ίσως πρόκληση της πλούσιας καριέρας του: να διαμορφώσει το μέλλον του σπορ, όντας υπεύθυνος τεχνικών θεμάτων στην Παγκόσμια Ομοσπονδία Μηχανοκίνητου Αθλητισμού. Είχαμε τη χαρά να τον συναντήσουμε στο Μπαχρέιν, όπου μιλήσαμε ενδελεχώς για το σήμερα και το αύριο της F1, την θρυλική και συνάμα αφόρητη πίεση στο στρατόπεδο της Ferrari, την «απειλή» της Formula E, την απώλεια του Charlie Whiting.

NewsAuto: Ποιος είναι ο ρόλος που έχεις στη FIA;

Νικόλας Τομπάζης: Ευθύνη μου είναι το τεχνικό κομμάτι των μονοθεσίων για τη Formula 1, τη Formula 2, τη Formula 3 και τη Formula 4. Αν και το 99% της δουλειάς αφορά στην F1 καθώς στις άλλες κατηγορίες χρησιμοποιούν ίδια σασί άρα δεν υπάρχουν θέματα προς άμεση διευθέτηση – είναι περισσότερο θέμα ελέγχου. Ο δικός μου ρόλος έχει κυρίως σχέση με τη Formula 1 κι όλο το τεχνικό κομμάτι αυτής. Αυτό περιλαμβάνει και μια στρατηγική για το μέλλον και το πώς θα εξελιχθούν σε αυτό οι κανονισμοί, πως θα εφαρμοστούν βραχυπρόθεσμα και πως εφαρμόζονται σήμερα.

NA: Έχοντας 27 χρόνια στη Formula 1 έχεις επηρεάσει την τύχη πολλών ομάδων. Πόσο διαφορετικό είναι με τη δουλειά σου να μην επηρεάζεις μόνο τα αποτελέσματα μίας ομάδας αλλά την κατεύθυνση όλου του σπορ;

NT:
Ναι, αλλάζει πλήρως η οπτική γωνία. Εξακολουθώ όμως να εργάζομαι σε ένα σπορ που αγαπάω, που αγαπούσα από μικρό παιδί. Η διαφορά είναι πως πλέον για εμένα το θετικό αποτέλεσμα της δουλειάς μου είναι να υπάρχει δικαιοσύνη, να κερδίζει ο καλύτερος και αν είναι δυνατόν, να γίνει και καλός αγώνας. Να υπάρχει μάχη στην κορυφή, αβεβαιότητα για την τελική έκβαση του αγώνα, συγκινήσεις για τον θεατή. Αλλά συγχρόνως, όχι με τεχνητό τρόπο. Να επικρατεί ο καλύτερος σε μία μάχη που είναι ταυτόχρονα και τεχνολογική αλλά και αφορά στο ταλέντο του οδηγού. Έτσι λοιπόν, πρέπει να πω ότι τώρα τους αγώνες τους χαίρομαι περισσότερο. Όταν ήμουν σε ομάδες, ο αγώνας έφερνε πάντα ένα μεγάλο σφίξιμο στο στομάχι. Σίγουρα η αίσθηση ευφορίας σε μία νίκη ήταν πάρα πολύ μεγάλη κι αυτό είναι κάτι που μου λείπει γιατί τώρα πια, δεν μπορώ να βγω νικητής από έναν αγώνα. Αλλά έχω γλιτώσει από το άγχος κατά τη διάρκεια του αγώνα, σχετικά με το αν θα πάει κάτι στραβά, αν θα υπάρξει τεχνικό πρόβλημα στο μονοθέσιο και ειδικά αν είμαστε πρώτοι εκείνη την ώρα, αν σε κάποιον αγώνα δεν είμαστε αρκετά ανταγωνιστικοί. Με όλη αυτή τη πίεση, ομολογώ πως τους αγώνες δεν τους χαιρόμουν. Τώρα τους χαίρομαι πολύ περισσότερο, μιας και δεν είμαι σε μία ομάδα παρατηρώ με ενδιαφέρον και τη στρατηγική που ακολουθούν. Δεν με νοιάζει αν θα κερδίσει η Ferrari ή η Red Bull, ελπίζω στο μέλλον και άλλες ομάδες.

NA: Φέτος έγιναν πολλές αλλαγές στους κανονισμούς, με στόχο να μπορεί το ένα μονοθέσιο να ακολουθεί το άλλο και να αυξηθεί το θέαμα. Θεωρείτε πως φτάσαμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα;

ΝΤ: Ακόμα όχι στο βαθμό που θέλουμε. Έχουμε κάνει ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Όχι πολύ μεγάλο αλλά νομίζω πως αν δεν είχαμε κάνει αυτή την παρέμβαση, η κατάσταση θα είχε χειροτερέψει. Κι αυτό διότι ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσονται τα μονοθέσια είναι τέτοιος που τα αεροδυναμικά φαινόμενα που θέλουμε να αποφύγουμε, θα χειροτέρευαν χρόνο με το χρόνο. Εμείς λοιπόν κόψαμε αυτή την πορεία και σημειώσαμε και μία μικρή βελτίωση. Όταν αποφασίστηκε να προχωρήσουμε σε αλλαγές που να εφαρμοστούν άμεσα, είχα μόλις δύο εβδομάδες που εργαζόμουν στην FIA. Και είχαμε μόνο ένα μήνα περιθώριο για να τα κάνουμε όλα, ώστε να εγκριθούν οι νέοι κανονισμοί πριν από τις 30 Απριλίου που ήταν η σχετική προθεσμία που υπήρχε. Με αυτά τα στενά λοιπόν χρονικά περιθώρια, κάναμε αυτό που ήταν εφικτό. Έχουμε όμως ένα πολύ πιο φιλόδοξο πλάνο για το 2021. Για φέτος, κρίναμε πως το να περιμένουμε άλλα τρία χρόνια, σε μία ήδη δύσκολη κατάσταση, ήταν μεγάλη χρονική απόσταση. Είπαμε λοιπόν να κάνουμε ένα πρώτο βήμα, με τα μικρά περιθώρια που είχαμε βάσει και των ιδιαιτεροτήτων που υπάρχουν σχετικά με το πως πρέπει να ψηφιστούν οι αλλαγές των κανονισμών από τις ομάδες κτλ. Και το 2021 να κάνουμε το μεγάλο βήμα.

NA: Σύντομα αναμένεται να έχουμε καταλήξει στο γράμμα αυτών. Έχουμε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;

ΝΤ: Σύμφωνα με το International Sporting Code που αφορά στους κανονισμούς κάθε αγωνιστικού θεσμού, πρέπει να υπάρχει χρονικό περιθώριο 18 μηνών από την έναρξη της σεζόν στην οποία αυτοί εφαρμόζονται. Έτσι στην προκειμένη περίπτωση, το deadline είναι στα τέλη Ιουνίου. Βρισκόμαστε σε πολύ προχωρημένο στάδιο, είμαστε σε διαρκείς συζητήσεις με τη Liberty Media και φυσικά και με τις ομάδες και στοχεύουμε σε ένα reset σε ευρύ φάσμα. Όχι μόνο τους τεχνικούς κανονισμούς αλλά να έχουμε αλλαγές τόσο στους αγωνιστικούς κανονισμούς αλλά και τους οικονομικούς κανονισμούς. Γιατί πρέπει να μπει φρένο στα ξέφρενα έξοδα των μεγάλων ομάδων, θεωρούμε πως αυτό δεν φέρνει κάτι στο σπορ. Πάντα θα νικά ο καλύτερος και εμείς δεν θέλουμε να γίνει το σπορ σαν ένα ενιαίο πρωτάθλημα. Θεωρούμε ότι ένα κομμάτι της μαγείας της Formula 1 είναι η τεχνολογία και η διαφοροποίηση. Ο κόσμος θέλει αν βλέπει τη Ferrari, τη Mercedes, τη Red Bull, τη Willliams, τις μεταξύ τους μονομαχίες. Όμως συγχρόνως, δεν είναι ωραίο που η τελευταία φορά που νίκησε ένα αυτοκίνητο που δεν ανήκει στο Top3, ήταν στην πρεμιέρα του παγκοσμίου πρωταθλήματος του 2013 (σ.σ. Lotus, Raikkonen).



NA: Οι νέοι κανονισμοί αποτελούν θέμα συζήτησης εδώ και μήνες. Πόσο δύσκολο είναι να υπάρξει λευκός καπνός όταν εμπλέκονται τόσες ομάδες και συμφέροντα, η Liberty, η ομοσπονδία και πρέπει όλοι να βρουν κοινή γραμμή;

NT: Κατ’ αρχήν μεταξύ της ομοσπονδίας και της Liberty υπάρχει σύμπνοια. Θα έλεγα πως σε πολύ μεγάλο βαθμό, έχουμε κοινούς στόχους. Προφανώς δεν συμφωνούμε σε όλα, αυτό είναι αδύνατο για δύο διαφορετικούς οργανισμούς. Όμως θα έλεγα πως έχουμε πετύχει μία πολύ καλή συμμαχία. Θέλουμε και οι δύο να κινηθεί το σπορ προς τα εμπρός. Εμείς ως FIA έχουμε την ευθύνη των κανονισμών, η Liberty συμβάλλει πολύ με ιδέες, με προτάσεις, με έρευνες που κάνουν για κάποια θέματα. Γενικά, συμπλέουμε θα έλεγα στο 95% αλλά και στο υπόλοιπο 5%, συνήθως το συζητάμε και βρίσκουμε κοινά αποδεκτές λύσεις. Δεν είμαστε αντίπαλοι, με κανέναν τρόπο. Είμαστε σύμμαχοι. Όσο για τις ομάδες, εννοείται πως η κάθε μία έχει τα δικά της δεδομένα, τα δικά της budget και business plans, είναι λοιπόν αδύνατο να βρεις τρόπο να τους ικανοποιήσεις όλους. Αλλά βάσει της ανάγκης να φέρουμε την F1 βήματα πιο μπροστά απ’ ότι είναι αυτή τη στιγμή, δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε τους πάντες. Αυτό που πρέπει να σκεφτούμε είναι πως αυτή τη στιγμή το σπορ δεν είναι σε απολύτως υγιή κατάσταση. Πιστεύουμε ότι είναι ένα πολύ ωραίο, πολύ εντυπωσιακό σπορ, με πολλά εκατομμύρια θεατές και οπαδούς ανά τον κόσμο αλλά παρ’ όλα αυτά, θέλουμε να κάνουμε πιο έντονο τον ανταγωνισμό. Μεταξύ όλων των ομάδων. Και παράλληλα το μοντέλο όλων των ομάδων, ακόμα και των πιο μικρών, να είναι βιώσιμο και να μη χάσουμε κι άλλες ομάδες.

NA: Η Formula E αποτελεί απειλή για τη Formula 1;

ΝΤ: Η Formula E είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Είναι λογικό να υπάρχουν διάφορες κατηγορίες στο μηχανοκίνητο αθλητισμό όπου θα υπάρχει η θέληση να εξελιχθούν κάποιες τεχνολογίες. Οπότε τo μονοθέσιο να είναι λίγο-πολύ ενιαίο στα περισσότερα πράγματα, πλην στις τεχνολογίες αυτές. Πιστεύω πως σε μία ηλεκτρική φόρμουλα όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στη Formula E, το να είχε αεροδυναμική, αναρτήσεις και δεν συμμαζεύεται, πιστεύω θα κουκούλωνε τη σημασία αυτής της νέας, ηλεκτρικής τεχνολογίας. Θεωρώ πως η ισορροπία που έχουν βρει στη Formula E, τόσο για να κρατήσουν τα έξοδα σε λογικά επίπεδα όσο και για να προωθήσουν τη συγκεκριμένη τεχνολογία, είναι απόλυτα λογική. Δεν τη βλέπω ως απειλή. Η Formula 1 πρέπει να παραμείνει η κορυφή της τεχνολογίας και να αντιπροσωπεύει κάποια στοιχεία αυτής στα επόμενα 10-15 χρόνια. Μπορεί κάποια στιγμή η Formula 1 να έχει μεγαλύτερο κομμάτι ηλεκτρικό ή σε «χ» χρόνια να είναι και απόλυτα ηλεκτρική. Δεν ξέρω, δεν υπάρχει κάποιος κανόνας που να μας δεσμεύει να μείνουμε εκεί που είμαστε. Το μήνυμα που δεν έχουμε προωθήσει αρκετά ως F1, λανθασμένα, είναι πως για παράδειγμα οι κινητήρες που υπάρχουν τώρα στη Formula 1, έχουν απόδοση κατά πολύ μεγαλύτερη από οποιουδήποτε κινητήρα έχει υπάρξει σε αυτοκίνητα οποιασδήποτε κατηγορίας. Πάνω από το 50% της ενέργειας των καυσίμων φτάνει στους τροχούς. Αυτή η απόδοση δεν υπάρχει σε κανέναν άλλο κινητήρα. Κάποια στιγμή θα υπάρξει και ένας ολοκαίνουριος κινητήρας στην F1, το 2025, το 2026, δεν ξέρω ακριβώς πότε, που πάλι θα βάλει τον πήχη ακόμα πιο ψηλά. Η Formula E αφορά μία τεχνολογία που επίσης αντικατοπτρίζει το μέλλον και κάποια στιγμή θα έχει ευρεία χρήση.

NA: Πόσο σημαντική ήταν για την FIA η απώλεια του Charlie Whiting;

ΝΤ: Ήταν δύσκολη για όλους στην FIA. O Charlie ήταν στην ομοσπονδία από το 1988, περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας σε αυτό το ρόλο και πολλά από τα πράγματα που θεωρούμε δεδομένα σήμερα, προέκυψαν από τη δική του δουλειά. Βοήθησε κι εκείνος να εξελιχθεί το σπορ σε σχέση με το πως ήταν τότε – σε μία πιο… πρωτόγονη μορφή. Επίσης εγώ είχα την τύχη αυτόν τον τελευταίο χρόνο να δουλέψω μαζί του. Μιλούσαμε σε σχεδόν καθημερινή βάση, για διάφορα θέματα. Φυσικά τον γνώριζα από παλιά, ως μέλος των ομάδων αλλά πρέπει να ομολογήσω ότι δεν είχα εκτιμήσει τότε το πόσο πολλά πράγματα έκανε και ήξερε. Οπότε ήμουν πολύ τυχερός που τον γνώρισα. Και σαν άνθρωπο αλλά και σαν επαγγελματία με φοβερές γνώσεις και ικανότητες. Είναι μία τεράστια απώλεια, τόσο για την ομοσπονδία όσο και σε ανθρώπινο επίπεδο.

NA: Από το 1992 που ενεπλάκης στην F1, αν κάνεις ένα flashback, ποιες είναι οι στιγμές που ξεχωρίζεις σε αυτή την πορεία; Που να έχουν μείνει χαραγμένες στο μυαλό σου;

ΝΤ: Ευχάριστες, θα έλεγα το πρώτο πρωτάθλημα με τη Ferrari, το 2000 με τον Michael Schumacher στην Ιαπωνία. Και το πρωτάθλημα με τον Kimi Raikkonen το 2007 στη Βραζιλία, που ήταν με το πρώτο μονοθέσιο στο οποίο ήμουν επικεφαλής σχεδιασμού. Ήταν και ο τελευταίος τίτλος οδηγών που έχει πάρει η Ferrari. Αυτά τα δύο ευχάριστα ξεχωρίζω. Δυσάρεστες στιγμές έχουν υπάρξει ουκ ολίγες στιγμές. Ο θάνατος του Ayrton Senna το 1994, ο αποκλεισμός στη Μαλαισία το 1999. Όπου μετέπειτα δικαιωθήκαμε αλλά θυμάμαι πως εκείνη η ημέρα ήταν τραγική. Διάφορες εγκαταλείψεις ενώ προηγούμασταν στους αγώνες. Όμως ως επί το πλείστον, θεωρώ πως ήμουν τυχερός και προνομιούχος.

NA: Μίλησες για τη Ferrari. Ακούμε πως είναι διαφορετική από τις άλλες ομάδες, πως υπάρχει αυτή η περίφημη πίεση στο Μαρανέλο. Είναι μύθος όλο αυτό ή όντως υπάρχει κάτι διαφορετικό;

ΝΤ: Νομίζω πως είναι αλήθεια αυτό. Τουλάχιστον στα χρόνια που ήμουν εγώ εκεί, ίσχυε και με το παραπάνω. Δεν ξέρω πως έχει εξελιχθεί η κατάσταση πια, με τις αλλαγές προσώπων που έχουν υπάρξει. Δεν μπορώ να το κρίνω μιας και δεν είμαι εκεί. Η μεγάλη διαφορά που έχει η Ferrari με τις άλλες ομάδες, είναι πως μοιάζει με ‘Εθνική Ομάδα’. Το άγχος που γεννά η προσοχή που δίνει όλη η χώρα στο τι κάνει η ομάδα, το τι γράφουν οι εφημερίδες σε καθημερινή βάση, η κριτική που σου ασκείται αν τα πράγματα δεν πάνε τόσο καλά, είναι πολύ μεγάλο. Είναι μία ‘Εθνική Ομάδα’ από την οποία υπάρχει απαίτηση να κερδίζει και δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο. Επίσης εκείνα τα χρυσά χρόνια με τον Schumacher, δημιούργησαν την πεποίθηση πως είναι σχεδόν κεκτημένο δικαίωμα η νίκη. Όλα αυτά είναι φυσικό να προκαλούν μεγάλη πίεση. Δεν γίνεται η εθνική ομάδα μίας χώρας να αγωνίζεται στο Μουντιάλ και να χάσει παιχνίδι, χωρίς να δεχθεί κριτική από τον Τύπο. Αυτή η πίεση προκαλεί σε διαφορετικά άτομα, διαφορετικές αντιδράσεις και πολλές φορές μεταδίδεται στο εργατικό δυναμικό της ομάδας. Κάποιες εποχές αυτή η πίεση ήταν πάρα πολύ μεγάλη. Ήταν πολύ ωραία όταν νικούσαμε και πολύ άσχημα όταν χάναμε.

ΝΑ: Τώρα η Ferrari έχει αλλάξει δομή στη διοίκηση της. Θεωρείς πως το να έχει επικεφαλής έναν άνθρωπο που γνωρίζει απ’ έξω κι ανακατωτά το τεχνικό κομμάτι, σε σχέση με έναν μάνατζερ, είναι η σωστή επιλογή;

ΝΤ: Κατ’ αρχήν έχω τη γνώμη ότι ο Mattia Binotto που έχει αναλάβει αυτό το ρόλο, είναι πολύ ικανός και άξιος. Όμως δεν μπορώ να κρίνω από τη θέση που βρίσκομαι τώρα.

ΝΑ: Θα σε ενδιέφερε, αν τα πράγματα είχαν εξελιχθεί διαφορετικά στην καριέρα σου, να είχες έναν ανάλογο ρόλο σε μία ομάδα;

ΝΤ: Μεγαλώνοντας τείνουμε να αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τη σημασία κάποιων βασικών δομών και κάποιας οργάνωσης και να διαφοροποιεί το τι πιστεύει ότι μπορεί να κάνει ή το πως θέλει να συμβάλλει σε μία ομάδα. Οπότε ναι, πιστεύω πως θα με ενδιέφερε, άλλωστε ο ρόλος που έχω σήμερα είναι προς αυτή την κατεύθυνση. Πιστεύω πως στο πέρασμα των χρόνων αλλάζουν οι ικανότητες των ανθρώπων. Σίγουρα οι δικές μου έχουν αλλάξει. Ίσως στην προσπάθεια να λύσω ένα μαθηματικό πρόβλημα να είμαι τώρα πιο αργός απ’ ότι ήμουν στα 25 μου ενώ αντιθέτως, αν πρέπει να κοιτάξω κάτι πιο στρατηγικά, να είμαι καλύτερος τώρα. Είναι λοιπόν λογικό να αλλάζουν οι ρόλοι των ανθρώπων καθώς περνούν τα χρόνια.

ΝΑ: Ανέφερες νωρίτερα τις επιτυχίες του Schumacher. Φέτος κάνει ντεμπούτο στην F2 ο γιος του, Mick, τι πιστεύεις ότι μπορεί να πετύχει έχοντας βέβαια αυτό το μεγάλο βάρος στους ώμους του;

ΝΤ: Είναι δίκοπο μαχαίρι. Θα πρέπει να σταθεί κάποια στιγμή στα πόδια του. Μόνος του. Σαφέστατα είχε μεγάλο πλεονέκτημα σε σχέση με άλλους που ξεκινούσαν από το μηδέν, το επίθετό του εξασφαλίζει περισσότερες ευκαιρίες. Προσδίδει όμως κι αυτό το βάρος. To τι θα επικρατήσει από τα δύο, θα το δείξει ο χρόνος. Αν μπορέσει να σταθεί στα πόδια του, το μέλλον θα είναι δικό του. Αν και πάντα θα έχει αυτή τη σύγκριση με τον πατέρα του, που μακροπρόθεσμα, αν φτάσει στη Formula 1, θα έχει αρνητικό αντίκτυπο. Εκτός βεβαίως αν καταφέρει να πετύχει αντίστοιχα αποτελέσματα αλλά αυτό είναι πολύ νωρίς για να το πει κανείς.

ΝΑ: Τι δεν ξέρουμε για τον Νικόλα Τομπάζη;

ΝΤ: Νομίζω την απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα έπρεπε να τη δώσουν η σύζυγος και τα παιδιά μου. Αν δεν είχα την μεγάλη πίεση χρόνου που έχω λόγω δουλειάς, θα με ενδιέφερε να ασχοληθώ περισσότερο με τη γλυπτική. Είναι κάτι που μου αρέσει πάρα πολύ. Προσπαθώ να ξεκλέψω 2-3 ώρες την εβδομάδα, κάποτε το έκανα πιο εντατικά.

ΝΑ: Μία συμβουλή στα νέα παιδιά όντας ο κορυφαίος Έλληνας τεχνικός, σε όσους ονειρεύονται να ακολουθήσουν παρόμοιο δρόμο;

ΝΤ: Θέλει πολλή δουλειά, ταλέντο, τύχη.

ΝΑ: Με αυτή τη σειρά;

ΝΤ: Είναι εφάμιλλα θα έλεγα. Είμαι τυχερός που ήμουν και είμαι σε αυτόν τον κλάδο, στον οποίο πολλοί θα ήθελαν να βρεθούν. Πιστεύω όμως πως τη σήμερον ημέρα, πρέπει κανείς να έχει και Σχέδιο Β, διότι το πως ακριβώς θα εξελιχθεί η κοινωνία και το σπορ, τα επόμενα 20 χρόνια, δεν το ξέρουμε. Όποιος λοιπόν είναι στα 18 και θα πρέπει να δουλέψει τα 40 επόμενα χρόνια κάπου, πιστεύω πρέπει να έχει ένα Σχέδιο Β, γιατί όλα είναι αβέβαια. Καλό λοιπόν είναι να αποκτήσει περισσότερες δεξιότητες, να κάνει διαφορετικά πράγματα, πέραν του motorsport. Πιστεύω πως είναι πιο εύκολο να κάνει κανείς πια την αρχή, όμως χρειάζεται περισσότερη υπομονή για να ανεβεί στην καριέρα του. Είναι πιο εύκολο να μπεις, πιο δύσκολο να ανέβεις.

Δημοφιλή στο Protothema.gr