Ο μεγιστάνας που πέρασε με το super yacht ανενόχλητος τα στενά του Ορμούζ και οι τιμές των αυτοκινήτων
STORIES
Τον Μάρτιο του 2022, ενώ η Ευρώπη έσφιγγε τον κλοιό κυρώσεων γύρω από τους Ρώσους ολιγάρχες, ένα μεγαλοπρεπές σκάφος 65 εκατομμυρίων ευρώ κατασχέθηκε στα ιταλικά λιμάνια.
Το Lady M ανήκε στον Alexey Mordashov, έναν από τους πλουσιότερους Ρώσους βιομηχάνους. Μόλις προχτές, ένα δεύτερο σκάφος που συνδέεται με το όνομά του — το Nord — εμφανίστηκε να διασχίζει τα Στενά του Ορμούζ, αφήνοντας πίσω του… εντάλματα και φυσικά, ερωτηματικά.
Ποιος είναι ο μεγιστάνας που επηρεάζει και τις τιμές των αυτοκινήτων
Ο Mordashov δεν είναι «άνθρωπος των αυτοκινήτων» με την κλασική έννοια. Δεν μιλάμε για έναν κλασικό πλούσιο συλλέκτη hypercars ή για έναν επενδυτή σε premium brands. Είναι ο άνθρωπος που έχτισε μια αυτοκρατορία χάλυβα — και κάποια στιγμή αποφάσισε να μπει και στην παραγωγή ίδια.
WHAT CAR
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μέσω της Severstal, της χαλυβουργίας που ελέγχει με ποσοστό γύρω στο 77%, δημιούργησε έναν αυτόνομο βιομηχανικό βραχίονα αφιερωμένο στην αυτοκινητοβιομηχανία. Η εταιρεία αυτή ονομάστηκε Severstal-auto και ιδρύθηκε επίσημα το 2002. Λίγα χρόνια αργότερα, με τον Mordashov ως πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, η Severstal-auto εισήχθη στο χρηματιστήριο και ξεκίνησε παραγωγή αυτοκινήτων σε συνεργασία με τη Fiat και τη SsangYong (Daewoo).
Η δομή του ελέγχου ήταν σαφής: ο Mordashov κατείχε το 100% της Newdeal Investments, η οποία με τη σειρά της κατείχε σχεδόν το 88% της Severstal-auto. Παράλληλα, η εταιρεία είχε στον έλεγχό της δύο θυγατρικές που αξίζει να σταθεί κανείς: την UAZ, τον γνωστό ρωσικό κατασκευαστή off-road και επαγγελματικών οχημάτων, και την ZMZ, εργοστάσιο κινητήρων που κάλυπτε τις παραγωγικές ανάγκες ολόκληρης της αλυσίδας. Αυτό ήταν, κατά πάσα έννοια, ένα ολοκληρωμένο αυτοκινητικό οικοσύστημα: από τον κινητήρα μέχρι την πώληση.
Η τομή του 2007 και το νέο παιχνίδι
Τον Ιανουάριο του 2007 ο Mordashov αποχώρησε από τον άμεσο έλεγχο της Severstal-auto. Το controlling block πέρασε στον Vadim Shvetsov και η εταιρεία μετονομάστηκε αργότερα σε SOLLERS. Από εκείνη τη στιγμή, η σχέση του με το αυτοκίνητο άλλαξε χαρακτήρα — δεν εξαφανίστηκε.
Η Sollers συνέχισε να χτίζει μεγάλες συνεργασίες: κοινοπραξία 50/50 με τη Ford το 2011, αντίστοιχη με τη Mazda το 2012, και αργότερα με την Isuzu για μεσαία φορτηγά. Το 2016 ξεκίνησε ένα φιλόδοξο project κατασκευής κινητήρων Mazda στη ρωσική Άπω Ανατολή με επένδυση που ξεπέρασε τα 2,8 δισεκατομμύρια ρούβλια. Αυτές οι κινήσεις ανήκαν πλέον στη Sollers, όχι άμεσα στον Mordashov. Αποτελούν όμως τη φυσική συνέχεια της αλυσίδας που ο ίδιος έστησε.
Χωρίς χάλυβα δεν υπάρχει αυτοκίνητο
Εδώ βρίσκεται το πιο κρίσιμο σημείο. Ο Mordashov, μέσω της Severstal, παραμένει βαθιά συνδεδεμένος με την αυτοκινητοβιομηχανία — όχι ως κατασκευαστής, αλλά ως ο άνθρωπος που προμηθεύει το υλικό από το οποίο φτιάχνονται τα αυτοκίνητα.
Η Severstal είναι από τους βασικούς προμηθευτές χαλυβδοφύλλων για OEMs και κατασκευαστές εξαρτημάτων εδώ και δεκαετίες. Τα επίσημα έγγραφα της εταιρείας καταγράφουν εγκεκριμένες παραδόσεις γαλβανισμένου χάλυβα στη Ford Motor Company και τη Ford Sollers για δεκάδες τύπους εξαρτημάτων. Αναφέρουν ειδικά grades χάλυβα αναπτυγμένα αποκλειστικά για Renault, Hyundai-Kia και Benteler Automotive. Παράλληλα, η Severstal συμμετέχει σε κοινοπραξίες επεξεργασίας μετάλλου με τις Mitsui, Gonvarri και Gestamp — τελευταία ειδικεύεται σε δομικά εξαρτήματα αμαξωμάτων για αυτοκινητοβιομηχανίες, με εγκαταστάσεις κοντά σε εργοστάσια της Volkswagen και της Peugeot-Citroën.
Με απλά λόγια: σε κάθε αυτοκίνητο που κατασκευαζόταν στη Ρωσία και από εκεί έφευγε για όλη την Εθρώπη (και την Ελλάδα, τότε και πριν τις κυρώσεις) — αλλά και σε πολλά που κατασκευάζονταν αλλού — ο χάλυβας του Mordashov ήταν παρών.
Κυρώσεις, γιοτ και η έμμεση ζημιά
Όταν η ΕΕ, το ΗΒ και οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στον Mordashov και στη Severstal μετά την εισβολή στην Ουκρανία, το πλήγμα δεν ήρθε κατευθείαν σε κάποιο εργοστάσιο αυτοκινήτων που ο ίδιος ελέγχει σήμερα. Ήρθε στον upstream βραχίονα — στη βιομηχανία τροφοδοσίας που στηρίζει τους κατασκευαστές. Η Severstal ανακοίνωσε αναστολή εξαγωγών προς την ΕΕ. Η Ford αποχώρησε από τη Sollers για ονομαστικό τίμημα. Η Mazda πούλησε το 50% της κοινοπραξίας για 1 ευρώ, με δικαίωμα επαναγοράς που τελικά έληξε άνευ αποτελέσματος το 2025.
Αυτός είναι ο αντίκτυπος των κυρώσεων στη βιομηχανική βάση που ο Mordashov βοήθησε να χτιστεί: μια σταδιακή αποσύνθεση των δυτικών συνεργασιών στη ρωσική αυτοκινητοβιομηχανία.
Το προφίλ ενός βιομήχανου, όχι ενός συλλέκτη
Σε αντίθεση με άλλους Ρώσους δισεκατομμυριούχους, δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ο Mordashov διατηρεί προσωπική συλλογή υπεραυτοκινήτων ή ενεργή συμμετοχή σε luxury brands. Το καταγεγραμμένο luxury αποτύπωμά του είναι τα γιοτ — το Lady M που κατασχέθηκε και το Nord που ξέφυγε. Για αυτοκίνητα, οι πηγές σιωπούν.
Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει τη σημασία της σύνδεσής του με τον κλάδο. Απλώς της δίνει άλλο χαρακτήρα. Ο Mordashov είναι ένας βιομήχανος που για χρόνια ήλεγχε άμεσα τόσο την παραγωγή αυτοκινήτων όσο και τη ροή του χάλυβα που τα τροφοδοτεί. Σήμερα, η άμεση παραγωγή έχει περάσει σε άλλα χέρια — αλλά ο χάλυβας εξακολουθεί να είναι εκεί.
Και χωρίς χάλυβα, δεν υπάρχει αυτοκίνητο.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Ο εφοπλιστής που πούλησε τις Ferrari του – Η Ελλάδα δεν είναι Μονακό
Με έκπτωση έως 8.000 ευρώ το αυτοκίνητο
Σε τιμή που δε θα το ξαναδείς…