Games
Το «υπόγειο» πρόβλημα της Αθήνας που γίνεται όλο και μεγαλύτερο
ΝΕΑ
Η Αθήνα αποκτά νέα γραφεία, εμπορικούς και ψυχαγωγικούς πόλους, την ώρα που ο αριθμός των αυτοκινήτων παραμένει τεράστιος και οι υποδομές στάθμευσης στις πιο επιβαρυμένες περιοχές δυσκολεύονται να ακολουθήσουν.
Η αναζήτηση μιας θέσης στάθμευσης στην Αθήνα δεν είναι κάτι καινούργιο. Αυτό που αλλάζει είναι η ένταση του προβλήματος και, κυρίως, οι προοπτικές για τα επόμενα χρόνια. Νέα γραφεία, εμπορικές αναπτύξεις, ξενοδοχεία, χώροι εστίασης και ψυχαγωγίας προστίθενται σε περιοχές που ήδη δέχονται καθημερινά μεγάλο αριθμό αυτοκινήτων, χωρίς οι υποδομές στάθμευσης να αυξάνονται πάντοτε με αντίστοιχο ρυθμό.
WHAT CAR
Η πρόσφατη εξέλιξη με το νέο υπόγειο πάρκινγκ στο Πάρκο Φλοίσβου είναι χαρακτηριστική. Το έργο, για το οποίο έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 17 εκατ. ευρώ, προβλέπει 400 θέσεις σε υπόγεια εγκατάσταση επιφάνειας 10.812,85 τ.μ., χωρίς να θυσιάζεται αντίστοιχη έκταση του πάρκου στην επιφάνεια. Από αυτές, 80 θέσεις προβλέπεται να μπορούν να υποστηρίξουν φόρτιση ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Το έργο δεν βρίσκεται ακόμη σε κανονική φάση κατασκευής, καθώς απομένουν αδειοδοτικές διαδικασίες, δείχνει όμως προς μία κατεύθυνση που πιθανότατα θα μας απασχολήσει πολύ περισσότερο στο μέλλον.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το παραλιακό μέτωπο. Στο κέντρο της Αθήνας η πίεση είναι διαχρονική. Οι ανάγκες κατοίκων πρέπει να συνυπάρξουν με εκείνες εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων και επισκεπτών, ενώ η πυκνή δόμηση περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες δημιουργίας νέων χώρων στάθμευσης στην επιφάνεια.
Ενδεικτικό είναι ότι οι τρεις μεγάλοι υπόγειοι δημοτικοί σταθμοί στην Κλαυθμώνος, τη Βαρβάκειο Αγορά και την πλατεία Κοτζιά διαθέτουν σήμερα 413, 335 και 500 θέσεις αντίστοιχα, δηλαδή συνολικά 1.248 θέσεις. Αριθμός σημαντικός, αλλά μικρός μπροστά στο μέγεθος και στην καθημερινή κινητικότητα του κέντρου.
Ίσως όμως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα…
…για το τι μπορεί να ακολουθήσει είναι το Μαρούσι. Μέσα σε λίγες δεκαετίες εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς και εμπορικούς πόλους της Αττικής. Κατά μήκος και γύρω από τη Λεωφόρο Κηφισίας συγκεντρώνονται γραφεία μεγάλων εταιρειών, εμπορικά κέντρα, νοσοκομεία, καταστήματα, χώροι εστίασης και ψυχαγωγίας.
Το ίδιο το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας του Δήμου Αμαρουσίου αναγνωρίζει ως έντονο πρόβλημα την υψηλή ζήτηση στάθμευσης, ιδιαίτερα στις περιοχές με χρήσεις υπερτοπικού χαρακτήρα, επισημαίνοντας ότι αυτή οδηγεί και σε παράνομη στάθμευση. Στο ίδιο σχέδιο γίνεται αναφορά στην αύξηση της ιδιοκτησίας ΙΧ και στην έλλειψη οργανωμένων χώρων στάθμευσης ως παράγοντες που επιτείνουν το πρόβλημα.
Και το Μαρούσι συνεχίζει να αλλάζει. Το Project Voria στο Κτήμα Δηλαβέρη, όπου πρόκειται να μεταφερθεί το καζίνο της Πάρνηθας, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ξενοδοχείο 150 δωματίων και αμφιθέατρο 1.400 θέσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος ο σχεδιασμός του συγκροτήματος προβλέπει τρία επίπεδα στάθμευσης, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά το μέγεθος των αναγκών που δημιουργεί ένας τέτοιος υπερτοπικός προορισμός.
Ανάλογη, αν και διαφορετικής μορφής, είναι η κατάσταση στη Γλυφάδα. Εδώ δεν κυριαρχούν τα μεγάλα συγκροτήματα γραφείων, αλλά η πολύ μεγάλη συγκέντρωση εμπορικών καταστημάτων, εστιατορίων, χώρων διασκέδασης και δραστηριοτήτων αναψυχής.
Και στην περίπτωση αυτή δεν πρόκειται απλώς για την εντύπωση όσων προσπαθούν να βρουν θέση ένα βράδυ ή ένα Σάββατο. Επίσημη μελέτη του Δήμου Γλυφάδας αναφέρει ότι η ζήτηση στάθμευσης στην κεντρική περιοχή είναι εδώ και χρόνια μεγαλύτερη από τις διαθέσιμες θέσεις στον δρόμο, τόσο τις ώρες λειτουργίας των καταστημάτων όσο και τις νυχτερινές ώρες λόγω εστίασης και αναψυχής. Η ίδια μελέτη συνδέει το έλλειμμα με παράνομη στάθμευση και κυκλοφοριακή συμφόρηση που προκαλείται και από τα αυτοκίνητα που περιφέρονται αναζητώντας θέση.
Στα νότια προάστια υπάρχει πλέον και ένας ακόμη παράγοντας: το Ελληνικό. Η σταδιακή λειτουργία μιας τόσο μεγάλης νέας ανάπτυξης θα δημιουργήσει νέες κατοικίες, εμπορικές, επαγγελματικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες και επομένως νέες μετακινήσεις. Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες θέσεις θα δημιουργηθούν μέσα στην ίδια την ανάπτυξη, αλλά πώς οι νέες ροές θα επηρεάσουν συνολικά την ευρύτερη περιοχή από τον Άλιμο έως τη Γλυφάδα.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της εξίσωσης: τα ίδια τα αυτοκίνητα.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει έναν τεράστιο στόλο, ενώ η είσοδος νέων αυτοκινήτων στην κυκλοφορία συνεχίζεται. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 τέθηκαν για πρώτη φορά σε κυκλοφορία στην Ελλάδα 225.168 καινούργια και εισαγόμενα μεταχειρισμένα επιβατικά αυτοκίνητα. Και η τάση συνεχίζεται το 2026: στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά συνολικά 170.312 αυτοκίνητα όλων των κατηγοριών, έναντι 162.902 το αντίστοιχο διάστημα του 2025, αύξηση 4,5%.
Το πρόβλημα είναι ότι η είσοδος νεότερων αυτοκινήτων δεν συνεπάγεται την άμεση εξαφάνιση των παλαιότερων. Έτσι, η πίεση που ασκεί ο μεγάλος στόλος στις πόλεις παραμένει, ενώ η διαθέσιμη γη για στάθμευση όχι μόνο δεν αυξάνεται, αλλά σε πολλές περιπτώσεις περιορίζεται καθώς ο δημόσιος χώρος αποδίδεται ορθώς σε πεζούς, πράσινο, ποδήλατα και άλλες χρήσεις.
Η λύση επομένως δεν μπορεί να είναι απλώς «περισσότερες θέσεις στον δρόμο». Σε μια πυκνοδομημένη πόλη οι πραγματικές δυνατότητες βρίσκονται κυρίως κάτω ή πάνω από το έδαφος.
Τα υπόγεια πάρκινγκ…
…κάτω από πλατείες, πάρκα και άλλους δημόσιους χώρους έχουν το σημαντικό πλεονέκτημα ότι μπορούν να προσθέσουν εκατοντάδες θέσεις χωρίς να δεσμεύσουν πολύτιμο χώρο στην επιφάνεια. Το κόστος κατασκευής τους είναι σαφώς μεγαλύτερο, όμως σε περιοχές όπου η γη είναι εξαιρετικά ακριβή μπορεί να αποτελούν μία από τις λίγες ρεαλιστικές επιλογές.
Μία άλλη λύση είναι τα πολυώροφα πάρκινγκ, ιδιαίτερα σε επιχειρηματικούς και εμπορικούς πόλους όπως το Μαρούσι. Ένα σχετικά μικρό οικόπεδο μπορεί έτσι να εξυπηρετήσει πολλαπλάσιο αριθμό αυτοκινήτων σε σχέση με έναν συμβατικό υπαίθριο χώρο. Σύγχρονες κατασκευές μπορούν παράλληλα να ενσωματώνουν φορτιστές, φωτοβολταϊκά και άλλες χρήσεις, χωρίς να θυμίζουν απαραίτητα τα άχαρα κτίρια στάθμευσης του παρελθόντος.
Υπάρχει όμως και μια υποδομή που ήδη διαθέτουμε και μεγάλο μέρος της ημέρας παραμένει αναξιοποίητη. Εμπορικά κέντρα, supermarket, πολυκαταστήματα, επιχειρηματικά συγκροτήματα και μεγάλες ιδιωτικές εγκαταστάσεις διαθέτουν σημαντικούς χώρους πάρκινγκ που σχεδιάστηκαν για τις δικές τους ώρες αιχμής.
Θα μπορούσε ένα μέρος αυτών των χώρων…
…να ανοίγει σε κατοίκους ή επισκέπτες όταν οι επιχειρήσεις είναι κλειστές, έναντι ενός μικρού αντιτίμου; Για παράδειγμα, ένα supermarket που χρειάζεται το πάρκινγκ του την ημέρα μπορεί μετά το κλείσιμο να διαθέτει μέρος των θέσεων στους κατοίκους της γειτονιάς μέχρι το επόμενο πρωί. Αντίστοιχα, χώροι γραφείων που γεμίζουν τις εργάσιμες ώρες θα μπορούσαν σε ορισμένες περιπτώσεις να εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες τα βράδια ή τα Σαββατοκύριακα. Δεν είναι λύση που μπορεί να εφαρμοστεί παντού και απαιτεί συμφωνίες, ασφάλεια, έλεγχο πρόσβασης και σωστή τιμολόγηση. Αξίζει όμως να εξεταστεί πριν αναζητηθεί παντού χώρος για νέες κατασκευές.
Παράλληλα, τα μεγάλα Park & Ride στις εισόδους της πόλης και κοντά σε σταθμούς Μέσων Μαζικής Μεταφοράς θα μπορούσαν να συγκρατήσουν ένα μέρος της κίνησης πριν φτάσει στις πλέον επιβαρυμένες περιοχές. Γιατί η δημιουργία περισσότερων πάρκινγκ από μόνη της δεν αποτελεί λύση στο κυκλοφοριακό. Αν κάθε νέα θέση βρίσκεται στο βαθύτερο σημείο μιας ήδη κορεσμένης περιοχής, μπορεί απλώς να προσελκύσει περισσότερα αυτοκίνητα προς αυτή.
Η στάθμευση χρειάζεται πλέον να αντιμετωπίζεται ως τμήμα μιας συνολικής πολιτικής μετακινήσεων. Υπόγεια και πολυώροφα πάρκινγκ εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, αξιοποίηση ιδιωτικών χώρων τις ώρες που παραμένουν άδειοι, Park & Ride στις κατάλληλες εισόδους της πόλης, καλύτερα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και ψηφιακή πληροφόρηση για τις διαθέσιμες θέσεις.
Από το κέντρο και το Μαρούσι μέχρι τη Γλυφάδα και το παραλιακό μέτωπο, η Αθήνα συνεχίζει να δημιουργεί νέους πόλους που προσελκύουν καθημερινά χιλιάδες μετακινήσεις. Και όσο η πόλη αλλάζει χωρίς αντίστοιχο σχεδιασμό για το πού θα καταλήγουν τα αυτοκίνητα που φτάνουν σε αυτούς, το πάρκινγκ θα παραμένει ένα από τα πιο υποτιμημένα κομμάτια του κυκλοφοριακού της προβλήματος.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
