Games
F-35: Η «χαμένη» αποστολή που κατέληξε στο Χονγκ Κονγκ – Φόβοι για κατασκοπεία
MIRROR
Συναγερμός έχει σημάνει μετά την αποκάλυψη ότι ευαίσθητα εξαρτήματα μαχητικών F-35, τα οποία μεταφέρονταν από την Αυστραλία στις Ηνωμένες Πολιτείες για επισκευή, άλλαξαν ανεξήγητα πορεία και κατέληξαν στο Χονγκ Κονγκ.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει μεγάλη κινητοποίηση στην Ουάσιγκτον, καθώς δεν αφορά ένα συνηθισμένο χαμένο φορτίο ανταλλακτικών, αλλά εξαρτήματα ενός από τα πιο προηγμένα και αυστηρά προστατευμένα οπλικά συστήματα στον κόσμο.
WHAT CAR
Σύμφωνα με την αρχική αποκάλυψη του Politico, που επικαλείται τρεις ανθρώπους με γνώση της υπόθεσης, τα εξαρτήματα είχαν φύγει από την Αυστραλία με προορισμό τις ΗΠΑ, όπου επρόκειτο να επισκευαστούν. Κατά τη διέλευσή τους όμως από τον Ειρηνικό, η αποστολή εκτράπηκε από την προβλεπόμενη διαδρομή και βρέθηκε στο Χονγκ Κονγκ.
Μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει γνωστό γιατί άλλαξε η διαδρομή, ποιος έδωσε σχετική εντολή, ούτε ποιος έχει αυτή τη στιγμή στην κατοχή του όλα τα εξαρτήματα.
Το F-35 Joint Program Office του αμερικανικού Πενταγώνου επιβεβαίωσε ότι υπάρχει πρόβλημα με αποστολή «μη λειτουργικών εξαρτημάτων F-35 Lightning II» και δήλωσε ότι συνεργάζεται με αμερικανικές αρχές και βιομηχανικούς εταίρους ώστε να ανακτηθούν τα μέρη, να διερευνηθεί το περιστατικό και να θεσπιστούν επιπλέον δικλίδες ασφαλείας.
Οι αρμόδιες επιτροπές εθνικής ασφάλειας του αμερικανικού Κογκρέσου έχουν επίσης ενημερωθεί. Οι πρώτες σχετικές ενημερώσεις στελεχών του Κογκρέσου από αξιωματούχους των υπουργείων Άμυνας και Εξωτερικών φέρεται να είχαν γίνει ήδη από τον Ιούνιο.
Η Lockheed Martin, από την πλευρά της, έχει αποφύγει να σχολιάσει τις λεπτομέρειες συγκεκριμένης μεταφοράς για λόγους ασφαλείας, επισημαίνοντας ότι εφαρμόζει τους αμερικανικούς κανονισμούς για τη μεταφορά εξαρτημάτων και ότι οι αποστολές πραγματοποιούνται με μέτρα που έχουν στόχο να προστατεύουν την ακεραιότητα του προγράμματος F-35 και την ασφάλεια των συμμάχων.
Το εξάρτημα που προκαλεί τον μεγαλύτερο συναγερμό
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι ανάμεσα στα μέρη που φέρεται να αγνοούνται βρίσκεται μία από τις καλύπτρες του cockpit του F-35.
Η καλύπτρα σε ένα μαχητικό stealth δεν αποτελεί απλώς ένα διαφανές «παρμπρίζ». Ο σχεδιασμός, τα υλικά και οι ειδικές επιστρώσεις της αποτελούν μέρος της συνολικής προσπάθειας περιορισμού του ηλεκτρομαγνητικού ίχνους του αεροσκάφους.
Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Politico, η συγκεκριμένη καλύπτρα ενσωματώνει τεχνολογία stealth στην οποία έχουν πρόσβαση οι ΗΠΑ και οι χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Εφόσον ένας αντίπαλος αποκτούσε φυσική πρόσβαση σε ένα τέτοιο εξάρτημα, θα μπορούσε θεωρητικά να μελετήσει τα υλικά, τις επιστρώσεις, τη δομή και τις μεθόδους κατασκευής του και να επιχειρήσει αντίστροφη μηχανική.
Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η παρουσία του φορτίου στο Χονγκ Κονγκ έχει προκαλέσει τόσο έντονη ανησυχία.
Το Χονγκ Κονγκ αποτελεί Ειδική Διοικητική Περιοχή της Κίνας και το ενδεχόμενο πρόσβασης κινεζικών αρχών ή άλλων κινεζικών φορέων στα εξαρτήματα αντιμετωπίζεται ως δυνητικό ζήτημα εθνικής ασφάλειας για τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, μέχρι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει δημόσια απόδειξη ότι η κινεζική κυβέρνηση ή ο κινεζικός στρατός έχουν πράγματι παραλάβει ή εξετάσει τα συγκεκριμένα εξαρτήματα. Αυτό αποτελεί ενδεχόμενο που διερευνάται και όχι επιβεβαιωμένο γεγονός.
Υπάρχει όμως ένα ιστορικό που εξηγεί τη νευρικότητα στην Ουάσιγκτον. Ήδη από προηγούμενα χρόνια οι αμερικανικές αρχές είχαν εξετάσει κυβερνοεπιθέσεις σε δεδομένα που σχετίζονται με το F-35. Το 2015 η Κίνα είχε απορρίψει ως αβάσιμες κατηγορίες περί κλοπής δεδομένων του προγράμματος, ενώ το Πεντάγωνο είχε τότε υποστηρίξει ότι απόρρητα στοιχεία του F-35 παρέμεναν ασφαλή.
Το 2017, μάλιστα, έγινε γνωστό ότι hacker είχε παραβιάσει το δίκτυο αυστραλιανού αμυντικού προμηθευτή και είχε αφαιρέσει περίπου 30 GB μη διαβαθμισμένων δεδομένων, στα οποία περιλαμβάνονταν πληροφορίες σχετικά με το Joint Strike Fighter και το P-8 Poseidon.
Παράλληλα, το 2022 το Πεντάγωνο είχε προσωρινά σταματήσει να παραλαμβάνει νέα F-35 όταν εντοπίστηκε σε υποσύστημα του κινητήρα μαγνήτης που περιείχε κράμα κινεζικής προέλευσης. Τότε είχε διευκρινιστεί ότι το συγκεκριμένο εξάρτημα δεν μπορούσε να μεταδώσει πληροφορίες και δεν αποτελούσε επιχειρησιακό κίνδυνο, αλλά το περιστατικό ανέδειξε πόσο σύνθετη είναι η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα του προγράμματος.
Το μεγάλο πρόβλημα με τα ανταλλακτικά των F-35
Η σημερινή υπόθεση γίνεται ακόμη σοβαρότερη εάν εξεταστεί μαζί με τις επίσημες αμερικανικές εκθέσεις για τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούνται τα ανταλλακτικά του F-35 παγκοσμίως.
Το πρόγραμμα λειτουργεί με μια ιδιαίτερα σύνθετη διεθνή «δεξαμενή» ανταλλακτικών. Τα μέρη ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση, αλλά σε μεγάλο βαθμό η διαχείρισή τους πραγματοποιείται από τους βασικούς κατασκευαστές και εργολάβους, ενώ αποθέματα βρίσκονται σε δεκάδες εγκαταστάσεις ανά τον κόσμο.
Το αμερικανικό Government Accountability Office είχε ήδη προειδοποιήσει το 2023 ότι το υπουργείο Άμυνας δεν διέθετε πλήρη εικόνα για την τοποθεσία και την κατάσταση όλων των ανταλλακτικών του F-35.
Η έκθεση είναι αποκαλυπτική: από τον Μάιο του 2018 είχαν καταγραφεί περισσότερες από ένα εκατομμύριο περιπτώσεις ανταλλακτικών ως χαμένων, κατεστραμμένων ή απολεσθέντων, συνολικής αξίας άνω των 85 εκατ. δολαρίων, ενώ το Joint Program Office είχε εξετάσει τότε τις συνθήκες για λιγότερο από το 2% αυτών των περιπτώσεων.
Το στοιχείο χρειάζεται προσοχή: το «ένα εκατομμύριο» δεν σημαίνει ότι ένα εκατομμύριο απόρρητα εξαρτήματα εξαφανίστηκαν ή κλάπηκαν. Η κατηγορία περιλαμβάνει από μικρά υλικά και συνδετικά στοιχεία μέχρι εξαρτήματα που χάθηκαν, υπέστησαν ζημιά ή καταστράφηκαν.
Το κρίσιμο όμως είναι το σύστημα ελέγχου.
Ακόμη και σε νεότερη έκθεση του GAO το 2026 επισημαίνεται ότι το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει δυσκολίες ως προς την ύπαρξη πλήρους και ακριβούς καταλόγου των ανταλλακτικών, την επαλήθευση της θέσης τους και την ενημέρωση των σχετικών συστημάτων σε πραγματικό χρόνο.
Μάλιστα, σε ενημέρωση του Σεπτεμβρίου του 2026, το ίδιο το GAO ανέφερε ότι ορισμένες από τις προηγούμενες συστάσεις του για την καλύτερη λογοδοσία και παρακολούθηση των ανταλλακτικών παρέμεναν ακόμη ανοικτές.
Η Αυστραλία βρίσκεται στο επίκεντρο της συγκεκριμένης υπόθεσης και επειδή αποτελεί κομβικό κομμάτι της διεθνούς παραγωγικής αλυσίδας του F-35.
Περισσότερες από 70 αυστραλιανές επιχειρήσεις έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα, με συμβόλαια συνολικής αξίας άνω των 5 δισ. δολαρίων Αυστραλίας, ενώ η Lockheed Martin αναφέρει ότι κάθε F-35 που κατασκευάζεται περιλαμβάνει εξαρτήματα αυστραλιανής παραγωγής.
Η Βασιλική Αυστραλιανή Αεροπορία διαθέτει επίσης πλήρη στόλο F-35A, γεγονός που σημαίνει ότι η χώρα αποτελεί τόσο χρήστη όσο και σημαντικό κόμβο παραγωγής και υποστήριξης του μαχητικού.
Την ίδια στιγμή, η υπόθεση έρχεται σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για το F-35.
Οι ΗΠΑ έχουν μόλις εγκρίνει σε επίπεδο Στέιτ Ντιπάρτμεντ πιθανή πώληση 48 F-35 και 49 κινητήρων στη Σαουδική Αραβία, σε συμφωνία που μπορεί να φθάσει τα 24,3 δισ. δολάρια, με το θέμα της προστασίας της αμερικανικής τεχνολογίας να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η χώρα μας έχει ήδη προχωρήσει στην απόκτηση 20 F-35A, με δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη 20 μαχητικά. Το πρόγραμμα βρίσκεται πλέον σε φάση υλοποίησης, ενώ η παραγωγή των ελληνικών αεροσκαφών έχει ενταχθεί στο Lot 20.
Η πρώτη παράδοση ελληνικού F-35 έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου θα προηγηθεί η εκπαίδευση προσωπικού, πριν τα μαχητικά μεταφερθούν στην Ελλάδα. Η Lockheed Martin έχει τοποθετήσει την πρώτη παράδοση στα τέλη του 2028, με την άφιξη των πρώτων αεροσκαφών στην Ελλάδα να προβλέπεται αργότερα, καθώς θα μεσολαβήσει η περίοδος εκπαίδευσης.
Η σημερινή υπόθεση δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποια αλλαγή ή πρόβλημα στο ελληνικό πρόγραμμα. Αναδεικνύει όμως ένα ζήτημα που αφορά όλους τους χρήστες του F-35: όσο το μαχητικό στηρίζεται σε μια τεράστια παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής, επισκευών και ανταλλακτικών, τόσο η ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας γίνεται μέρος της ίδιας της τεχνολογίας stealth.
Το μεγάλο ερώτημα που καλείται τώρα να απαντήσει η αμερικανική έρευνα είναι εξαιρετικά συγκεκριμένο: ποιος άλλαξε τη διαδρομή της αποστολής, πόσο χρόνο παρέμειναν τα εξαρτήματα στο Χονγκ Κονγκ, ποιος είχε φυσική πρόσβαση σε αυτά και αν οποιοδήποτε από τα ευαίσθητα μέρη εξετάστηκε ή αντιγράφηκε.
Μέχρι να δοθούν αυτές οι απαντήσεις, η εκδοχή ότι η Κίνα απέκτησε την τεχνολογία παραμένει ένα ιδιαίτερα σοβαρό ενδεχόμενο, όχι όμως ένα αποδεδειγμένο γεγονός.
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
