Ρεκόρ πυρκαγιών στους δρόμους: Γιατί λαμπαδιάζουν τα αυτοκίνητα της Ελλάδας
Mobility
Οι πυρκαγιές οχημάτων σημειώνουν ρεκόρ, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες. Ο γερασμένος ελληνικός στόλος, η ελλιπής ή λανθασμένη συντήρηση και οι ακραίες θερμοκρασίες δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα.
Οι εικόνες επαναλαμβάνονται πλέον ανησυχητικά συχνά. Ένα αυτοκίνητο κινείται κανονικά σε εθνική οδό ή κεντρική λεωφόρο, εμφανίζεται καπνός από το εμπρός ή το κάτω μέρος του και μέσα σε λίγα λεπτά ολόκληρο το όχημα τυλίγεται στις φλόγες.
WHAT CAR
Ο οδηγός και οι επιβάτες, αν αντιληφθούν εγκαίρως τι συμβαίνει, προλαβαίνουν να απομακρυνθούν. Πίσω τους, όμως, κλείνουν λωρίδες κυκλοφορίας, σχηματίζονται ουρές χιλιομέτρων και κινητοποιούνται Πυροσβεστική, Τροχαία, ασθενοφόρα και συνεργεία απομάκρυνσης. Σε αρκετές περιπτώσεις η φωτιά μεταδίδεται στα ξερά χόρτα του πρανούς, μετατρέποντας μια μηχανική βλάβη σε πιθανή αγροτοδασική πυρκαγιά.
Δεν πρόκειται μόνο για την εντύπωση που δημιουργούν τα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ανάλυση των δεδομένων της Πυροσβεστικής δείχνει ότι το 2025 καταγράφηκαν 1.616 αστικές πυρκαγιές στην κατηγορία «Αυτοκίνητα». Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επίδοση στη διαθέσιμη σειρά στοιχείων από το 2014 έως το 2025, έναντι 1.165 περιστατικών το 2024 και 1.110 το 2023.
Η αύξηση από το 2024 στο 2025 φτάνει το 38,7%, ενώ σε σχέση με το 2014, όταν είχαν καταγραφεί 759 περιστατικά, ο αριθμός έχει υπερδιπλασιαστεί. Ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι η θερινή περίοδος. Από τον Ιούνιο έως και τον Αύγουστο του 2025 καταγράφηκαν 504 πυρκαγιές αυτοκινήτων, έναντι 352 το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Μόνο τον Ιούλιο σημειώθηκαν 183 περιστατικά. Αύξηση καταγράφεται και το πρώτο 7μηνο του 2026, χωρίς όμως ακόμα να έχουν δημοσιοποιηθεί αναλυτικά στοιχεία, ακόμη.
Το εκρηκτικό μείγμα του ελληνικού στόλου
Το αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης συγκεντρώνει στο ίδιο περιορισμένο μηχανολογικό σύνολο όλα τα στοιχεία που χρειάζεται μια πυρκαγιά: εύφλεκτα υγρά, οξυγόνο και πολλές πιθανές πηγές ανάφλεξης.
Βενζίνη ή πετρέλαιο κυκλοφορούν υπό πίεση από το ρεζερβουάρ προς τον κινητήρα. Λιπαντικά, υγρά μετάδοσης και άλλα εύφλεκτα υλικά βρίσκονται λίγα εκατοστά μακριά από την πολλαπλή εξαγωγής, τον υπερσυμπιεστή, τον καταλύτη και το φίλτρο μικροσωματιδίων, εξαρτήματα που λειτουργούν σε θερμοκρασίες εκατοντάδων βαθμών Κελσίου.
Όσο παλιώνει ένα αυτοκίνητο, σκληραίνουν τα λαστιχένια σωληνάκια, εξασθενούν οι σύνδεσμοι, φθείρονται οι τσιμούχες και δημιουργούνται μικρές ρωγμές. Μια διαρροή καυσίμου υπό πίεση δεν σχηματίζει απαραιτήτως μια εμφανή λίμνη. Μπορεί να ψεκάζει το καύσιμο σαν πολύ λεπτό νέφος επάνω σε μια καυτή μεταλλική επιφάνεια. Ακόμη και το diesel, το οποίο αναφλέγεται δυσκολότερα από τη βενζίνη σε κανονικές συνθήκες, γίνεται πολύ επικίνδυνο όταν διαρρέει σε μορφή νέφους κοντά στην εξάτμιση ή στο turbo.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί με λάδι κινητήρα που πέφτει επάνω στην πολλαπλή εξαγωγής. Σε σοβαρή μηχανική αστοχία είναι δυνατόν ένα εσωτερικό εξάρτημα να προκαλέσει ρήγμα στο μπλοκ του κινητήρα, απελευθερώνοντας καυτό λάδι στον χώρο του κινητήρα. Μια μικρή αρχική εστία αρκεί για να λιώσει πλαστικά καλύμματα και σωληνώσεις, απελευθερώνοντας περισσότερο καύσιμο και μετατρέποντας τη φωτιά σε ανεξέλεγκτη μέσα σε ελάχιστα λεπτά.
Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία κινδύνου είναι το ηλεκτρικό κύκλωμα των συμβατικών αυτοκινήτων. Ακόμη και ένα σύστημα 12 Volt μπορεί να δώσει ρεύμα εκατοντάδων Ampere. Φθαρμένη μόνωση, καλώδια που τρίβονται πάνω σε μέταλλο, χαλαρές συνδέσεις ή πρόχειρα τοποθετημένα αξεσουάρ χωρίς σωστή ασφάλεια μπορούν να προκαλέσουν βραχυκύκλωμα, ηλεκτρικό τόξο και πολύ υψηλή θερμοκρασία. Συναγερμοί, ηχοσυστήματα, πρόσθετα φώτα και άλλες παρεμβάσεις που έχουν εγκατασταθεί χωρίς τις προδιαγραφές του κατασκευαστή αποτελούν έναν παράγοντα που συχνά υποτιμάται.
Ακολουθούν οι βλάβες στο κύκλωμα ψύξης. Ένα ταλαιπωρημένο ψυγείο, ένας ελαττωματικός θερμοστάτης, μια αντλία νερού που δεν λειτουργεί σωστά ή ένας ηλεκτρικός ανεμιστήρας που δεν ενεργοποιείται μπορούν να ανεβάσουν απότομα τη θερμοκρασία του κινητήρα. Η υπερθέρμανση δεν προκαλεί πάντοτε από μόνη της φωτιά, μπορεί όμως να καταστρέψει μονώσεις, τσιμούχες, καλώδια και σωληνώσεις, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάφλεξη.
Στα diesel, ένα προβληματικό φίλτρο μικροσωματιδίων ή μια παρατεταμένη διαδικασία αναγέννησης αυξάνει σημαντικά τη θερμοκρασία της εξάτμισης. Αν λείπουν θερμοασπίδες, εάν έχει συσσωρευτεί λάδι ή εάν έχουν γίνει λανθασμένες μετατροπές, ο κίνδυνος μεγαλώνει. Σε φορτηγά και λεωφορεία, μπλοκαρισμένες δαγκάνες φρένων, φθαρμένα ρουλεμάν και υπερθερμασμένα ελαστικά αποτελούν πρόσθετες πιθανές εστίες.
Οι υψηλές θερμοκρασίες του καύσωνα λειτουργούν ως επιταχυντής, όχι συνήθως ως η αρχική αιτία. Στους 40 βαθμούς, το σύστημα ψύξης ξεκινά από δυσμενέστερη θερμοκρασιακή βάση, ο κλιματισμός επιβαρύνει περισσότερο τον κινητήρα και η αργή κίνηση περιορίζει τη ροή αέρα. Μετά τη στάση εμφανίζεται και το φαινόμενο του heat soak: ο κινητήρας σβήνει, ο αέρας και τα υγρά παύουν να κυκλοφορούν κανονικά, αλλά η θερμότητα από την εξάτμιση συνεχίζει να μεταδίδεται στα γειτονικά εξαρτήματα.
Ένα σωστά συντηρημένο αυτοκίνητο είναι κατασκευασμένο για να λειτουργεί σε αυτές τις συνθήκες. Ο καύσωνας δεν αποτελεί άλλοθι για μια πυρκαγιά. Απλώς αφαιρεί τα τελευταία περιθώρια ασφαλείας από μια βλάβη που ήδη υπάρχει.
Διεθνής έρευνα της βρετανικής DVSA για πυρκαγιές λεωφορείων κατέληξε ότι οι κανονικές θερμοκρασίες του χώρου του κινητήρα δεν προκαλούν από μόνες τους φωτιά όταν το όχημα συντηρείται σωστά. Αντίθετα, εντοπίστηκαν λανθασμένες επισκευές, καλώδια που τρίβονταν, αστοχίες εξαρτημάτων, οδηγοί που αγνόησαν προειδοποιητικές ενδείξεις και περιπτώσεις στις οποίες, μετά από υπερθέρμανση, επισκευάστηκε μόνο η αρχική βλάβη χωρίς να εξεταστούν οι ζημιές που είχε προκαλέσει στα υπόλοιπα συστήματα. Από τα 242 περιστατικά που μελετήθηκαν, τα 155 αφορούσαν οχήματα ηλικίας τουλάχιστον δέκα ετών.
Το αυτοκίνητο είναι κοινωνία
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον τον γηραιότερο στόλο επιβατικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την έκθεση της ACEA για το 2026, η μέση ηλικία των Ι.Χ. στη χώρα μας έχει φτάσει τα 17,8 έτη, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 12,7 έτη. Στους ελληνικούς δρόμους κυκλοφορούν 5,74 εκατομμύρια επιβατικά αυτοκίνητα, πολλά από τα οποία έχουν περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής για την οποία είχαν αρχικά σχεδιαστεί.
Η παλαιότητα δεν σημαίνει αυτομάτως επικινδυνότητα. Ένα παλιό αυτοκίνητο που συντηρείται σχολαστικά μπορεί να παραμένει απολύτως ασφαλές. Όσο συσσωρεύονται, όμως, τα χρόνια, τα χιλιόμετρα, οι πρόχειρες επισκευές, τα φθηνά ανταλλακτικά και τα παραμελημένα service, τόσο αυξάνονται τα πιθανά σημεία αστοχίας.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι αρκετά οχήματα δεν συντηρούνται. Είναι και ότι ορισμένα συντηρούνται λανθασμένα. Ένας σωλήνας καυσίμου που τοποθετήθηκε σε λάθος διαδρομή, μια θερμοασπίδα που δεν επανατοποθετήθηκε, μια αυτοσχέδια ηλεκτρική σύνδεση, ένας σύνδεσμος που στερεώθηκε πρόχειρα ή μια διαρροή που αντιμετωπίστηκε επιφανειακά μπορούν να εξελιχθούν σε φωτιά πολλούς μήνες αργότερα.
Το ΚΤΕΟ δεν μπορεί να αντικαταστήσει την τακτική συντήρηση. Αποτελεί έναν περιοδικό έλεγχο της κατάστασης του οχήματος τη συγκεκριμένη στιγμή. Δεν ανοίγει τον κινητήρα, δεν μπορεί να προβλέψει κάθε μελλοντική αστοχία και δεν απαλλάσσει τον ιδιοκτήτη από την υποχρέωση να ακολουθεί το πρόγραμμα του κατασκευαστή και να απευθύνεται σε κατάλληλα εκπαιδευμένο τεχνικό.
Στη δημόσια συζήτηση, κάθε φλεγόμενο όχημα βαφτίζεται σχεδόν αυτομάτως «ηλεκτρικό». Τα περιστατικά που έχουν ταυτοποιηθεί στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους το τελευταίο διάστημα αφορούν συμβατικά θερμικά οχήματα. Μέχρι σήμερα δεν έχει τεκμηριωθεί στην Ελλάδα περιστατικό αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου που να αναφλέχθηκε εν κινήσει εξαιτίας βλάβης της μπαταρίας κίνησης. Έχει υπάρξει περιστατικό σε όχημα κατά τη φόρτιση, χωρίς η φωτιά να επεκταθεί στην μπαταρία, αλλά αυτό αποτελεί διαφορετική περίπτωση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο είναι άτρωτο. Εάν μια μπαταρία υψηλής τάσης υποστεί σοβαρή βλάβη ή μηχανική καταπόνηση, η φωτιά μπορεί να είναι δύσκολη στην αντιμετώπιση. Σημαίνει, όμως, ότι δεν επιτρέπεται κάθε πυρκαγιά σε παλιό βενζινοκίνητο ή diesel όχημα να χρησιμοποιείται ως «απόδειξη» κατά της ηλεκτροκίνησης.
Το αυτοκίνητο είναι κοινωνία. Η απόφαση ενός ιδιοκτήτη να αναβάλει την αντικατάσταση μιας φθαρμένης σωλήνωσης ή να αγνοήσει μια μυρωδιά καυσίμου δεν αφορά τελικά μόνο τον ίδιο. Μπορεί να κλείσει μια εθνική οδό, να εγκλωβίσει χιλιάδες ανθρώπους στην κίνηση, να καθυστερήσει ένα ασθενοφόρο, να προκαλέσει τροχαίο ή να μεταφέρει τη φωτιά στη γύρω βλάστηση.
Η ανανέωση του ελληνικού στόλου δεν είναι, επομένως, μόνο περιβαλλοντικό ή οικονομικό ζήτημα. Είναι ζήτημα καθημερινής ασφάλειας. Χρειάζονται ουσιαστικά κίνητρα αντικατάστασης των ιδιαίτερα παλιών οχημάτων, αποτελεσματικότεροι τεχνικοί έλεγχοι, ενημέρωση των οδηγών και κυρίως συντήρηση από συνεργεία που διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνογνωσία.
Μυρωδιά βενζίνης, καμένου πλαστικού ή λαδιού, ασυνήθιστος καπνός και ένδειξη υπερθέρμανσης δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται. Ο οδηγός οφείλει να σταματήσει με ασφάλεια, να σβήσει τον κινητήρα, να απομακρύνει αμέσως όλους τους επιβάτες και να καλέσει το 112 ή το 199. Εάν έχει ήδη εκδηλωθεί φωτιά στον χώρο του κινητήρα, δεν πρέπει να ανοίξει τελείως το καπό, καθώς η απότομη παροχή οξυγόνου μπορεί να προκαλέσει αναζωπύρωση.
Τα αυτοκίνητα δεν λαμπαδιάζουν χωρίς αιτία. Πριν εμφανιστεί η πρώτη φλόγα, έχουν συνήθως προηγηθεί προειδοποιήσεις, φθορές και παραλείψεις. Ο καύσωνας απλώς κάνει τον λογαριασμό της κακής συντήρησης να έρχεται γρηγορότερα — και να τον πληρώνουμε τελικά όλοι.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Σωρεία κλήσεων μέσα στα πάρκινγκ των σούπερ μάρκετ
Εντυπωσιακά, μοναδικά και σε πολλές δόσεις!
Είναι πλέον το πιο οικονομικό καύσιμο…
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις