Games
Έρχεται πρόγραμμα επιδότησης για αγορά νέου αυτοκινήτου;
ΝΕΑ
Η… συζήτηση για επιδότηση αγοράς αυτοκινήτου επιστρέφει διαρκώς στο προσκήνιο, όμως η πραγματικότητα είναι άλλη…
Οι υποτιθέμενες προτάσεις για επιδότηση αγοράς αυτοκινήτου επιστρέφουν κυκλικά στο προσκήνιο, σαν υπόσχεση που αρνείται να εκπληρωθεί. Κι όμως, όσο κι αν η ιδέα ακούγεται δελεαστική, η πραγματικότητα που διαμορφώνεται σήμερα είναι αισθητά πιο ψυχρή από τις προσδοκίες που καλλιεργούνται.
Τι ισχύει και τι όχι
Για να το πούμε καθαρά: στην ελληνική αγορά δεν υπάρχει σήμερα κανένα πρόγραμμα άμεσης επιδότησης για αντικατάσταση παλαιού οχήματος με νέο. Καμία ενίσχυση της τάξης των 30.000 ευρώ, κανένα μαζικό σχέδιο ανανέωσης στόλου που να αφορά υβριδικά ή ηλεκτρικά μοντέλα — ανεξαρτήτως αξίας ή κατηγορίας οχήματος.
Το μοναδικό εργαλείο που παραμένει ενεργό είναι το γνωστό πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά», το οποίο λειτουργεί περισσότερο ως περιβαλλοντικό κίνητρο παρά ως ουσιαστικός μοχλός ανανέωσης. Και η επιδότηση των περίπου 3.000 ευρώ που προσφέρει δεν αρκεί για να αλλάξει τη ζήτηση στα θεμέλιά της, ειδικά σε μια αγορά όπου το μέσο διαθέσιμο εισόδημα παραμένει πιεσμένο και η μέση ηλικία του στόλου αγγίζει τα 18 χρόνια.
Γιατί δεν γίνεται κάτι μεγαλύτερο
Το βασικό εμπόδιο είναι δημοσιονομικό. Ο κρατικός προϋπολογισμός δεν διαθέτει την ευελιξία που απαιτεί ένα γενναίο πρόγραμμα επιδότησης, ενώ οποιαδήποτε παρέμβαση τέτοιας κλίμακας θα χρειαζόταν σημαντική εξωτερική χρηματοδότηση κυρίως μέσω ευρωπαϊκών πόρων. Εκεί, όμως, η εικόνα δεν είναι ευνοϊκή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στρέψει τα διαθέσιμα κεφάλαιά της προς την ενεργειακή ασφάλεια, τη διαχείριση κρίσεων και την οικονομική ανθεκτικότητα απέναντι σε γεωπολιτικές πιέσεις, από τον πόλεμο στην Ουκρανία μέχρι την αστάθεια στη Μέση Ανατολή. Σε αυτό το περιβάλλον, η χρηματοδότηση ενός μεγάλου προγράμματος επιδότησης αυτοκινήτου δεν αποτελεί προτεραιότητα.
Υπάρχει, επίσης, μια κρίσιμη μακροοικονομική παράμετρος που λειτουργεί αποτρεπτικά: το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας μας. Η μαζική επιδότηση αγοράς αυτοκινήτων θα οδηγούσε σχεδόν αυτόματα σε αύξηση των εισαγωγών και μάλιστα με μεγάλα ποσά, αφού η Ελλάδα δεν διαθέτει εγχώρια αυτοκινητοβιομηχανία. Κάτι τέτοιο θα επιβάρυνε το έλλειμμα και θα ασκούσε πιέσεις στη μακροοικονομική σταθερότητα, σε μια εποχή που η χώρα επιδιώκει διατηρήσιμη ανάπτυξη και δημοσιονομική ισορροπία.
Το «κοινωνικό leasing» και η ιδέα που ψάχνει μορφή
Στο τραπέζι παραμένει η πρόταση του κοινωνικού leasing, ένα μοντέλο εμπνευσμένο κυρίως από τη Γαλλία. Εκεί, ωστόσο, η εφαρμογή του αποδείχθηκε περιορισμένης αποτελεσματικότητας, καθώς επικεντρώθηκε κυρίως σε μικρά αστικά ηλεκτρικά οχήματα χαμηλού κόστους — τα λεγόμενα microcars — και όχι σε κατηγορίες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών. Η ελληνική εκδοχή βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διερεύνησης, με βασικό στόχο την ενίσχυση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Ωστόσο, οι δημοσιονομικοί και θεσμικοί περιορισμοί παραμένουν ορατοί και δεν επιτρέπουν ακόμη ρεαλιστικές προβλέψεις.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τον καταναλωτή
Η αγορά θα συνεχίσει να κινείται με όρους ιδιωτικής χρηματοδότησης. Τραπεζικά προϊόντα, εταιρικά προγράμματα leasing και εμπορικές προσφορές από εισαγωγείς και αντιπροσώπους αποτελούν σήμερα τα κύρια εργαλεία ανανέωσης.
Όσοι επιθυμούν να προχωρήσουν σε αγορά καλό είναι να αξιολογούν με ψυχραιμία το συνολικό κόστος χρήσης (Total Cost of Ownership): επιτόκια, διάρκεια αποπληρωμής, υπολειμματική αξία. Η λογική, και όχι η ελπίδα για κάποια μελλοντική επιδότηση, είναι η ασφαλέστερη βάση απόφασης.
Η ελληνική αγορά αυτοκινήτου λειτουργεί μέσα σε ένα αυστηρό μακροοικονομικό πλαίσιο, όπου οι ισορροπίες είναι λεπτές. Η δημιουργία προσδοκιών για γενναίες κρατικές επιδοτήσεις δεν στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα — και αυτή η διαπίστωση, έστω κι αν είναι απογοητευτική, πρέπει να λέγεται με σαφήνεια.
Τι ειπώθηκε στην εκπομπή ΠΡΩΪΝΗ ΖΩΝΗ στο ACTION24 με τον Νίκο Υποφάντη και την Αλεξάνδρα Καϋμένου:
