Games
Ελλάδα: Διάστημα, δορυφόροι, F-35, F-16 και ιπτάμενα τάνκερ
MIRROR
Η Πολεμική Αεροπορία αποκτά για πρώτη φορά δικά της αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, με συμφωνία για τρία KC-390 Millennium και δυνατότητα αγοράς άλλων τριών. Παράλληλα, η δημιουργία Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος εντάσσει τους δορυφόρους στον νέο αμυντικό σχεδιασμό της χώρας.
Η Διοίκηση Επιχειρήσεων Διαστήματος εγκαινιάστηκε στη Δεκέλεια στις 9 Νοεμβρίου, ενώ ο σχεδιασμός περιλαμβάνει νέα δορυφορικά συστήματα, F-35 και KC-390. Οι τελευταίες ανακοινώσεις αποσαφηνίζουν τις δυνατότητες που επιδιώκει η Ελλάδα, το κόστος των μεταγωγικών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων.
WHAT CAR
Η νέα Διοίκηση της Πολεμικής Αεροπορίας αναλαμβάνει τον συντονισμό των στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων της χώρας. Στην αποστολή της περιλαμβάνονται η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, η επιτήρηση του διαστημικού περιβάλλοντος, η έγκαιρη προειδοποίηση και η υποστήριξη επικοινωνιών και πλοήγησης, προς όφελος και των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η πρακτική σημασία βρίσκεται στην ταχύτερη συλλογή πληροφοριών και στη διατήρηση αξιόπιστων επικοινωνιών, ακόμη και σε συνθήκες κρίσης. Μαζί με τα νέα μαχητικά και τη δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού, ο σχεδιασμός επιδιώκει μεγαλύτερη αυτονομία και καλύτερο συντονισμό των επιχειρήσεων.
Οι νέοι δορυφόροι και ο έλεγχος των επικοινωνιών
Στα εγκαίνια, ο Νίκος Δένδιας ανέφερε ότι έχουν ήδη αποκτηθεί 16 οπτικοί δορυφόροι χαμηλής τροχιάς, διττής χρήσης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Για την περαιτέρω ενίσχυση προβλέπεται η ανάπτυξη έξι δορυφόρων οπτικής παρατήρησης, τριών συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων SIGINT και τριών δορυφόρων ραντάρ συνθετικού ανοίγματος, γνωστών ως SAR.
Οι διαφορετικές τεχνολογίες εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες. Τα συστήματα SAR μπορούν να δώσουν εικόνα της επιφάνειας της Γης και τη νύχτα ή μέσα από σύννεφα, συμπληρώνοντας τις δυνατότητες των οπτικών δορυφόρων. Έτσι, ο σχεδιαζόμενος συνδυασμός διευρύνει τις συνθήκες υπό τις οποίες μπορούν να συλλέγονται χρήσιμα δεδομένα.
Στις επικοινωνίες, το εθνικό πρόγραμμα MILSATCOM προβλέπει γεωστατικό τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο στρατιωτικών προδιαγραφών, με ελληνική ιδιοκτησία και εθνικό επιχειρησιακό έλεγχο του δορυφόρου, των επίγειων υποδομών και του δικτύου. Παράλληλα, ο υπουργός συνέδεσε τη συμμετοχή στο ευρωπαϊκό IRIS² με τον σχεδιασμό απόκτησης τριών τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων μέσης τροχιάς.
Η Ελλάδα έχει επίσης επιλεγεί να φιλοξενήσει στην Αττική μία από τις δύο μόνιμες εγκαταστάσεις του ευρωπαϊκού GOVSATCOM, με τη δεύτερη στην Κολωνία. Το πρόγραμμα συγκεντρώνει διαθέσιμη κρατική δορυφορική χωρητικότητα και την παρέχει σε εξουσιοδοτημένους χρήστες για ασφαλείς επικοινωνίες, προστασία κρίσιμων υποδομών και διαχείριση κρίσεων.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι αρχικές υπηρεσίες GOVSATCOM παρέχονται από τον Ιανουάριο του 2026 μέσω μεταβατικού κόμβου, με σταδιακή μετάβαση στις δύο μόνιμες εγκαταστάσεις. Πρόκειται για διαφορετικό στάδιο από την πλήρη ανάπτυξη του IRIS² και των ελληνικών στρατιωτικών τηλεπικοινωνιακών δυνατοτήτων.
Στον σχεδιασμό εντάσσονται υφιστάμενες υποδομές, όπως ο σταθμός εδάφους του HELIOS-II στην 114 Πτέρυγα Μάχης στην Τανάγρα και ο σταθμός δορυφορικών επικοινωνιών στην Αταλάντη. Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη λειτουργία υποδομής συναρμολόγησης, ενσωμάτωσης και δοκιμών διαστημικού υλικού στην ΕΑΒ.
Η αξιοποίηση αυτών των μέσων απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό, εκπαίδευση και συνεργασία με την ελληνική βιομηχανία και τα ερευνητικά ιδρύματα. Ο Αρχηγός ΓΕΑ, Αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης, συνέδεσε την εξέλιξη της νέας Διοίκησης και με νέες τεχνολογίες και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, ώστε τα δεδομένα να υποστηρίζουν ταχύτερα τις επιχειρησιακές αποφάσεις.
F-35 και KC-390: Τι έρχεται και πότε
Στο σκέλος των μαχητικών, η ελληνική συμφωνία αφορά 20 F-35A, με δικαίωμα παραγγελίας ακόμη 20. Ο προγραμματισμός του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας τοποθετεί τις πρώτες παραδόσεις το 2028 στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου προβλέπεται η εκπαίδευση και η προετοιμασία για την ένταξή τους.
Το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο προβλέπει έναρξη εκπαίδευσης Ελλήνων πιλότων στις ΗΠΑ από τις αρχές του 2029 και άφιξη των πρώτων αεροσκαφών στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Η εγκατάσταση των πρώτων αεροσκαφών στην Ανδραβίδα τον Νοέμβριο του 2029 έχει αναφερθεί και από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη.
Για τις υποδομές της 117 Πτέρυγας Μάχης στην Ανδραβίδα, ο Νίκος Δένδιας έχει τοποθετήσει την υπογραφή της σύμβασης στις αρχές του 2027, απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση του Μιχάλη Κατρίνη. Το έργο αφορά τη μελέτη και κατασκευή των εγκαταστάσεων που απαιτούνται για την υποδοχή και υποστήριξη των F-35.
Παράλληλα, συνεχίζεται η αναβάθμιση 83 F-16 σε Viper. Ο ευρύτερος στόχος που παρουσίασε ο υπουργός στις 8 Νοεμβρίου είναι μια δύναμη 200 σύγχρονων μαχητικών πλατφορμών, πλαισιωμένων από εκατοντάδες μη επανδρωμένα, στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».
Συμπληρωματικά προχωρά η «Ασπίδα του Αχιλλέα», με στόχο τη διασύνδεση αντιαεροπορικών και αντιπυραυλικών συστημάτων, ραντάρ, μαχητικών και ναυτικών μονάδων. Στις 31 Οκτωβρίου ο Δένδιας έθεσε ορίζοντα 34 μηνών για την πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα του θόλου, με σταδιακές παραδόσεις των επιμέρους συστημάτων.
Στον μεταγωγικό στόλο, η συμφωνία της 2ας Νοεμβρίου μέσω Πορτογαλίας αφορά τρία KC-390 Millennium της βραζιλιάνικης Embraer, με δυνατότητα αγοράς άλλων τριών. Η ενεργοποίηση της προαίρεσης θα απαιτήσει ξεχωριστή απόφαση.
Η πορτογαλική κυβέρνηση προσδιορίζει το συνολικό πακέτο των τριών αεροσκαφών σε περίπου 590 εκατ. ευρώ. Το ποσό περιλαμβάνει τα αεροσκάφη, σχετικό εξοπλισμό και υπηρεσίες επιχειρησιακής μετάβασης, υποστήριξης και αρχικής εκπαίδευσης. Ελληνικά πληρώματα και τεχνικοί θα εκπαιδευτούν στην Μπέζα της Πορτογαλίας.
Το χρονοδιάγραμμα είναι πλέον συγκεκριμένο: το πρώτο KC-390 προβλέπεται να παραδοθεί το 2027, το δεύτερο το 2029 και το τρίτο το 2031. Η πρώτη παραλαβή, επομένως, θα αποτελέσει την αρχή της συγκρότησης του νέου στόλου.
Το KC-390 είναι δικινητήριο αεριωθούμενο μήκους 35,20 μέτρων, με εκπέτασμα 35,05 μέτρων. Διαθέτει δύο κινητήρες IAE V2500-E5, ώσης περίπου 139,4 kN ο καθένας, και αναπτύσσει ταχύτητα περίπου 870 χλμ./ώρα. Η μέγιστη μεταφορική ικανότητα φτάνει τους 26 τόνους.
Ανάλογα με τη διαμόρφωση, μπορεί να μεταφέρει έως 80 άτομα ή να υποστηρίξει αεροδιακομιδές με έως 74 φορεία. Προβλέπονται επίσης αποστολές μεταφοράς οχημάτων και υλικού, ρίψεις φορτίων, έρευνα και διάσωση και ανθρωπιστική βοήθεια. Με τον κατάλληλο εξοπλισμό, ο τύπος μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην αεροπυρόσβεση.
Η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς επιτρέπει στα συμβατά μαχητικά να παραμένουν περισσότερο στον αέρα και να επιχειρούν σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Ο Δένδιας έχει αναφέρει ως αρχικούς αποδέκτες τα Rafale και τα Mirage, θέτοντας ως επόμενο στόχο τα F-16 περίπου έναν χρόνο μετά τη συμφωνία.
Η τεχνική διάκριση παραμένει ουσιώδης. Το σημερινό KC-390 χρησιμοποιεί εύκαμπτο σωλήνα με κώνο, στον οποίο εισέρχεται ο σωλήνας ανεφοδιασμού του μαχητικού. Τα F-16 και τα F-35A χρησιμοποιούν διαφορετικό σύστημα, με άκαμπτο βραχίονα, γνωστό ως boom.
Η Embraer και η Northrop Grumman έχουν ανακοινώσει την ανάπτυξη αυτόνομου βραχίονα για το KC-390. Η επέκταση του ανεφοδιασμού στους συγκεκριμένους τύπους μαχητικών προϋποθέτει την κατάλληλη διαμόρφωση και πιστοποίηση. Η υπουργική αναφορά στα F-16 παραμένει στόχος επόμενου σταδίου.
Σημαντική είναι και η εγχώρια υποστήριξη: το μνημόνιο που υπέγραψαν Embraer και ΕΑΒ τον Μάιο του 2026 προβλέπει ανάπτυξη δυνατοτήτων συντήρησης, επισκευής και τεχνικής υποστήριξης της οικογένειας C-390 στην Ελλάδα.
Για την ελληνική άμυνα, η πρακτική αξία του σχεδιασμού θα φανεί στη συνεργασία όλων αυτών των μέσων: πληροφορίες από το Διάστημα, ασφαλείς επικοινωνίες, σύγχρονα μαχητικά και μεγαλύτερη διάρκεια αποστολών. Η εκπαίδευση, η συντήρηση και η διαθεσιμότητα θα κρίνουν πόσο αποτελεσματικά θα αξιοποιηθούν οι νέες δυνατότητες.
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
