Games
Το «κόλπο» με τις πολωνικές πινακίδες εξαπλώνεται – Τι ισχύει στην Ελλάδα
Mobility
Χιλιάδες αυτοκίνητα που κυκλοφορούν καθημερινά εμφανίζονται ως ταξινομημένα στην Πολωνία, με τους οδηγούς να περιορίζουν δραστικά ασφάλιστρα και φορολογικές επιβαρύνσεις.
Το φαινόμενο όμως έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις κυρίως στην Ιταλία, ώστε οι αρχές εντείνουν πλέον τους ελέγχους. Και στην Ελλάδα οι κανόνες για τα οχήματα με ξένες πινακίδες είναι ιδιαίτερα αυστηροί.
WHAT CAR
Μια νέα πραγματικότητα έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια στους ευρωπαϊκούς δρόμους: αυτοκίνητα που δεν έχουν ουσιαστικά καμία σχέση με την Πολωνία κυκλοφορούν με πολωνικές πινακίδες, καθώς οι πραγματικοί χρήστες τους αναζητούν έναν τρόπο να μειώσουν το κόστος κατοχής τους.
Το φαινόμενο έχει λάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις κυρίως στην Ιταλία. Το 2025 καταγράφηκαν 5.364 τροχαία συμβάντα στην Ιταλία στα οποία ενεπλάκησαν οχήματα με πολωνικές πινακίδες. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι σε 2.263 από αυτές τις περιπτώσεις τα οχήματα δεν διέθεταν ενεργή υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη.
Τα στοιχεία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή από το 2021 έως το 2025 τα περιστατικά με αυτοκίνητα ταξινομημένα στην Πολωνία που κυκλοφορούν στο εξωτερικό φέρεται να έχουν αυξηθεί κατά 17 φορές. Το μοντέλο έχει πλέον ξεπεράσει τα ιταλικά σύνορα και εμφανίζεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ο λόγος είναι κυρίως οικονομικός.
Στην Ιταλία η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης μπορεί, ειδικά σε περιοχές υψηλού ασφαλιστικού κινδύνου και για συγκεκριμένα προφίλ οδηγών, να ξεπεράσει ακόμη και τα 2.000 ευρώ ετησίως. Παράλληλα υπάρχει το ετήσιο bollo auto, αλλά και το περίφημο Superbollo για τα ισχυρά αυτοκίνητα.
Το Superbollo επιβάλλεται σήμερα στα αυτοκίνητα ισχύος άνω των 185 kW, δηλαδή περίπου 252 ίππων, με επιβάρυνση 20 ευρώ για κάθε επιπλέον kW. Η επιβάρυνση μειώνεται όσο γερνά το αυτοκίνητο και μηδενίζεται μετά την εικοσαετία.
Κάπως έτσι δημιουργήθηκε ένα ολόκληρο επιχειρηματικό μοντέλο.
Το αυτοκίνητο περνά τυπικά σε εταιρεία με έδρα στην Πολωνία και ταξινομείται εκεί. Στη συνέχεια παραχωρείται στον Ιταλό οδηγό μέσω σύμβασης μίσθωσης, leasing, χρησιδανείου ή άλλης μορφής νόμιμης χρήσης.
Στην πράξη, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το αυτοκίνητο δεν έχει μετακινηθεί ποτέ πραγματικά στην Πολωνία. Αλλά στα χαρτιά ανήκει σε πολωνικό φυσικό ή νομικό πρόσωπο και ο Ιταλός εμφανίζεται ως χρήστης του.
Η διαφορά στο κόστος μπορεί να είναι τεράστια. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Euronews, το μέσο κόστος της υποχρεωτικής ασφάλισης στην Πολωνία βρίσκεται λίγο κάτω από τα 700 ζλότι, δηλαδή κάτω από περίπου 200 ευρώ, όταν στην Ιταλία υπάρχουν περιπτώσεις όπου το κόστος είναι πολλαπλάσιο.
Το Fiat Panda του 1,3 εκατ. ευρώ
Το σημείο στο οποίο το συγκεκριμένο μοντέλο μετατρέπεται από οικονομικό «κόλπο» σε τεράστιο οικονομικό κίνδυνο αποκαλύφθηκε μετά από σοβαρά τροχαία.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός παλαιού Fiat Panda, αξίας περίπου 10.000 ζλότι, δηλαδή περίπου 2.300 ευρώ. Το αυτοκίνητο είχε πολωνικές πινακίδες, οδηγούνταν από Ιταλό και δεν διέθετε ενεργή ασφαλιστική κάλυψη.
Το τροχαίο ήταν θανατηφόρο και η συνολική αποζημίωση έφτασε περίπου τα 1,3 εκατ. ευρώ.
Το ποσό καταβλήθηκε από τον πολωνικό εγγυητικό μηχανισμό, ο οποίος πλέον διεκδικεί τα χρήματα από τον οδηγό.
Από το 2025 οι πολωνικοί φορείς έχουν καταβάλει περίπου 5 εκατ. ευρώ για ζημιές που συνδέονται με τέτοια οχήματα. Μέχρι τον Αύγουστο του 2026 είχαν κινηθεί περίπου 100 διαδικασίες διεκδίκησης αποζημιώσεων από εμπλεκόμενους οδηγούς ή άλλους υπευθύνους.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο μεγάλος κίνδυνος για τον οδηγό: το ότι ένα όχημα φέρει ευρωπαϊκές πινακίδες δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε ασφάλιση, μίσθωση ή παραχώρηση χρήσης το καλύπτει αυτομάτως σε κάθε περίπτωση.
Το αυτοκίνητο πρέπει παράλληλα να πληροί τις προϋποθέσεις της χώρας ταξινόμησής του για ασφάλιση, τεχνικό έλεγχο και νόμιμη κυκλοφορία.
Το 2026 μάλιστα οι ιταλικές αρχές άρχισαν να σφίγγουν αισθητά τον κλοιό.
Από τον Μάρτιο του 2022 λειτουργεί στην Ιταλία το REVE, το Μητρώο Οχημάτων με Ξένες Πινακίδες. Όταν κάτοικος Ιταλίας χρησιμοποιεί ξένο όχημα που ανήκει σε άλλο πρόσωπο για περισσότερες από 30 ημέρες μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος, ακόμη και μη συνεχόμενες, η χρήση του πρέπει να δηλώνεται στο REVE. Ο οδηγός πρέπει επίσης να διαθέτει έγγραφο που αποδεικνύει τον τίτλο και τη διάρκεια παραχώρησης του αυτοκινήτου.
Τον Μάιο του 2026 προστέθηκε ακόμη ένα αντικίνητρο: στις σχετικές εγγραφές REVE εφαρμόζεται πλέον και η ιταλική Imposta Provinciale di Trascrizione (IPT), με την επιβάρυνση για τα επιβατικά να συνδέεται με την ισχύ του αυτοκινήτου.
Και από τον Αύγουστο ήρθε ένα ακόμη σημαντικό βήμα. Με εγκύκλιο της 13ης Αυγούστου 2026, οι ιταλικές υπηρεσίες οδικής αστυνόμευσης απέκτησαν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν απευθείας τις πολωνικές ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων για να ελέγχουν άδειες κυκλοφορίας, στοιχεία οχημάτων και την ύπαρξη ενεργής υποχρεωτικής ασφάλισης.
Έτσι μια πολωνική πινακίδα δεν αποτελεί πλέον από μόνη της «ασπίδα» απέναντι στον έλεγχο.
Θα μπορούσε να γίνει κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα;
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον Έλληνα οδηγό. Ο γενικός ευρωπαϊκός κανόνας είναι ότι το αυτοκίνητο ταξινομείται στη χώρα στην οποία βρίσκεται η συνήθης κατοικία του ιδιοκτήτη ή του χρήστη. Όταν κάποιος μετακομίζει μόνιμα σε άλλη χώρα της ΕΕ, κατά κανόνα πρέπει να ταξινομήσει εκεί το όχημά του και να καταβάλει τους φόρους που προβλέπει η συγκεκριμένη χώρα.
Στην Ελλάδα η ΑΑΔΕ ορίζει ως συνήθη κατοικία τον τόπο στον οποίο το άτομο διαμένει συνήθως τουλάχιστον 185 ημέρες τον χρόνο, με βάση τους προσωπικούς και επαγγελματικούς δεσμούς του.
Ένα πρόσωπο που έχει τη συνήθη κατοικία του στο εξωτερικό και επισκέπτεται προσωρινά την Ελλάδα μπορεί να χρησιμοποιεί αυτοκίνητο με ξένες πινακίδες, υπό το καθεστώς της προσωρινής εισαγωγής, για διάστημα έως έξι μήνες μέσα σε ένα δωδεκάμηνο.
Υπάρχουν και ειδικές κατηγορίες κατοίκων Ελλάδας που μπορούν να χρησιμοποιούν όχημα με αλλοδαπές πινακίδες. Μεταξύ αυτών βρίσκονται όσοι παραμένουν και εργάζονται στο εξωτερικό τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο δωδεκάμηνο, για τους οποίους προβλέπεται χρήση επιβατικού αυτοκινήτου για έως τρεις μήνες τον χρόνο.
Υπάρχει επίσης ειδική δυνατότητα για κάτοικο Ελλάδας που εργάζεται σε εταιρεία άλλου κράτους-μέλους της ΕΕ και χρησιμοποιεί εταιρικό αυτοκίνητο ταξινομημένο στη συγκεκριμένη χώρα.
Οι προϋποθέσεις όμως είναι αυστηρές: η παραχώρηση του αυτοκινήτου πρέπει να προβλέπεται στη σύμβαση εργασίας, το όχημα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μόνιμα στην Ελλάδα αλλά το μεγαλύτερο μέρος του έτους εκτός αυτής, ενώ η ιδιωτική χρήση του πρέπει να είναι δευτερεύουσα σε σχέση με την επαγγελματική.
Αυτό σημαίνει ότι το ιταλικό μοντέλο «δίνω το αυτοκίνητό μου σε μια εταιρεία στην Πολωνία, παίρνω πολωνικές πινακίδες και συνεχίζω να το χρησιμοποιώ μόνιμα στην Ελλάδα» δεν αποτελεί γενικό νόμιμο δρόμο για έναν μόνιμο κάτοικο Ελλάδας.
Η ίδια η ΑΑΔΕ είναι σαφής ότι όταν κάποιος έχει κύρια κατοικία στην Ελλάδα και δεν εμπίπτει στις προβλεπόμενες εξαιρέσεις, το όχημα που μεταφέρεται στη χώρα πρέπει, μετά την καταβολή των σχετικών φορολογικών επιβαρύνσεων και του τέλους ταξινόμησης όπου αυτό απαιτείται, να αποκτήσει ελληνική ταξινόμηση και ελληνικές πινακίδες.
Οι ελληνικοί κανόνες είναι αυστηροί ακόμη και ως προς το ποιος μπορεί να οδηγήσει ένα όχημα που έχει εισέλθει νόμιμα με το καθεστώς προσωρινής εισαγωγής. Κατά κανόνα δεν επιτρέπεται η μεταβίβαση, η εκμίσθωση ή η παραχώρηση της χρήσης του σε τρίτο πρόσωπο, ενώ για οδήγηση από άλλο δικαιούχο απαιτείται προηγούμενη έγκριση του τελωνείου.
Παράλληλα, στην Ελλάδα τα τέλη κυκλοφορίας εξαρτώνται από την ηλικία και τον κυβισμό για τα παλαιότερα αυτοκίνητα και από τις εκπομπές CO2 για τα νεότερα. Για όσα έχουν πρώτη ταξινόμηση από την 1η Ιανουαρίου 2021 και μετά, χρησιμοποιούνται οι τιμές WLTP, με μηδενικά τέλη έως τα 122 γρ./χλμ. και κλιμακωτή επιβάρυνση πάνω από αυτό το όριο.
Το φαινόμενο των πολωνικών πινακίδων δείχνει πάντως κάτι ευρύτερο για την ευρωπαϊκή αγορά αυτοκινήτου: όσο μεγαλύτερες γίνονται οι αποκλίσεις από χώρα σε χώρα σε ασφάλιστρα, φορολογία, τέλη και κόστος κατοχής, τόσο αυξάνονται τα κίνητρα για τους οδηγούς να αναζητούν διαφορετικές μορφές διασυνοριακής ταξινόμησης.
Μόνο που η πινακίδα μιας άλλης ευρωπαϊκής χώρας δεν καταργεί ούτε τη φορολογική κατοικία ούτε τις υποχρεώσεις του οδηγού στη χώρα όπου το αυτοκίνητο χρησιμοποιείται στην πραγματικότητα.
Και η περίπτωση της Ιταλίας δείχνει πλέον πόσο ακριβό μπορεί να γίνει ένα «φθηνό» κόλπο όταν υπάρξει σοβαρό τροχαίο.
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
