Games
Καμένο αυτοκίνητο από διαδηλώσεις – Ποιος το πληρώνει;
Mobility
Η φωτιά από μολότοφ μπορεί να καταστρέψει ένα αυτοκίνητο μέσα σε λίγα λεπτά. Η αποζημίωση στην Ελλάδα εξαρτάται από συγκεκριμένες καλύψεις και εξαιρέσεις…
Τα καμένα αυτοκίνητα στο Παρίσι και τα επεισόδια σε γαλλικές πόλεις επαναφέρουν ένα ερώτημα που αφορά κάθε οδηγό. Ποιος πληρώνει όταν άγνωστοι καταστρέψουν το σταθμευμένο αυτοκίνητό του; Οι συγκρούσεις του Σαββατοκύριακου 17 και 18 Οκτωβρίου δίνουν την αφορμή. Η απάντηση για την Ελλάδα βρίσκεται στο ασφαλιστήριο.
WHAT CAR
Ναι, οι ασφαλιστικές προσφέρουν προστασία για τέτοιες ζημιές. Δεν την περιλαμβάνει, όμως, υποχρεωτικά κάθε συμβόλαιο. Ούτε η ένδειξη «πυρός και κλοπής» αρκεί από μόνη της για ασφαλές συμπέρασμα. Χρειάζεται έλεγχος στους ειδικούς όρους, στις εξαιρέσεις και στις καλύψεις που έχει πράγματι αγοράσει ο ιδιοκτήτης.
Η βασική αστική ευθύνη καλύπτει την ευθύνη για ζημιές προς τρίτους από τη χρήση του οχήματος. Δεν αποτελεί ασφάλιση της περιουσίας του ίδιου του ιδιοκτήτη. Επομένως, δεν αποζημιώνει από μόνη της το δικό του αυτοκίνητο όταν κάποιος του βάλει φωτιά.
Χωρίς κατάλληλη κάλυψη, ο ιδιοκτήτης μπορεί να επιβαρυνθεί με ολόκληρο το κόστος. Παραμένει η δυνατότητα διεκδίκησης αποζημίωσης από τον υπαίτιο, αλλά αυτό προϋποθέτει εντοπισμό και απόδειξη της ευθύνης του. Η δυνατότητα αυτή δεν εξασφαλίζει άμεση πληρωμή.
Όταν υπάρχει η κατάλληλη κάλυψη, η αποζημίωση δεν εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα του δράστη. Αφού πληρώσει, η ασφαλιστική μπορεί να ασκήσει τις σχετικές αξιώσεις κατά του υπαιτίου για το ποσό που κατέβαλε.
Η μολότοφ και οι όροι που αλλάζουν την αποζημίωση
Το άρθρο 13 του ν. 2496/1997 προβλέπει, καταρχήν, εξαίρεση για κινδύνους από στάση ή λαϊκές ταραχές. Το άρθρο 19 συνδέει και την ασφάλιση πυρκαγιάς με αυτές τις εξαιρέσεις. Η ασφαλιστική μπορεί να αναλάβει τέτοιους κινδύνους με ειδική συμφωνία. Γι’ αυτό χρειάζεται σαφής συμβατική πρόβλεψη για το συγκεκριμένο περιστατικό.
Στα συμβόλαια εμφανίζονται όροι όπως κακόβουλες ενέργειες, πολιτικές ταραχές, οχλαγωγίες, διαδηλώσεις και τρομοκρατικές ενέργειες. Οι ονομασίες δεν περιγράφουν παντού το ίδιο εύρος προστασίας. Άλλος όρος καλύπτει μόνο φωτιά ή έκρηξη. Άλλος περιλαμβάνει και χτυπήματα, σπασίματα ή άλλες υλικές ζημιές.
Έτσι, η φωτιά από μολότοφ και το χτύπημα με πέτρα στο αμάξωμα ενδέχεται να ενεργοποιούν διαφορετικές καλύψεις. Το ίδιο ισχύει εάν η φωτιά ξεκινήσει από διπλανό όχημα ή κάδο. Χρειάζεται έλεγχος και της αρχικής αιτίας, ιδίως όταν οι εξαιρέσεις αναφέρονται σε άμεσες ή έμμεσες συνέπειες επεισοδίων.
Η Εθνική Ασφαλιστική δίνει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Στους δημοσιευμένους όρους, η απλή κάλυψη πυρκαγιάς εξαιρεί τρομοκρατικές ή κακόβουλες ενέργειες τρίτων, εκτός διαφορετικής συμφωνίας. Ξεχωριστή κάλυψη πυρός περιλαμβάνει φωτιά και έκρηξη από τέτοιες ενέργειες, καθώς και από οχλαγωγίες, διαδηλώσεις, απεργίες και στάσεις. Η συγκεκριμένη επέκταση αίρει τη σχετική γενική εξαίρεση. Η εταιρεία αναφέρει την κάλυψη πυρκαγιάς από τρομοκρατικές και κακόβουλες ενέργειες στο πρόγραμμα Full Auto Value. Ο ιδιοκτήτης πρέπει να επιβεβαιώσει την παρουσία της στο δικό του ασφαλιστήριο. Η γενική παρουσίαση ενός προγράμματος δεν αποδεικνύει τι περιλαμβάνει ένα παλαιότερο ή διαφορετικά διαμορφωμένο συμβόλαιο.
Η Hellas Direct περιλαμβάνει στο πρόγραμμα Additional κάλυψη πυρκαγιάς από τρομοκρατικές ενέργειες και αναταραχές. Αναφέρει ρητά φωτιά από πολιτικές αναταραχές ή εξεγέρσεις, μέχρι το ασφαλιζόμενο κεφάλαιο. Παρουσιάζει χωριστά την ευρύτερη κάλυψη κακόβουλων πράξεων στο πρόγραμμα Own damages. Συνεπώς, η προστασία από εμπρησμό δεν σημαίνει αυτομάτως προστασία από κάθε βανδαλισμό.
Η Interamerican ακολουθεί διαφορετικό διαχωρισμό. Στην κάλυψη τρομοκρατικών ενεργειών, στάσεων και αναταραχών περιλαμβάνει υλικές ζημιές από διαδηλώσεις και πολιτικές ταραχές, χωρίς απαλλαγή. Παραπέμπει, όμως, τις ζημιές από φωτιά και έκρηξη στην κάλυψη πυρκαγιάς. Για την κάλυψη αναταραχών ζητά καταγραφή και χαρακτηρισμό του συμβάντος από την αρμόδια αστυνομική αρχή.
Η Generali αναφέρει στον οδηγό Speed On ότι η κάλυψη πυρκαγιάς περιλαμβάνει ζημιές ακόμη και από τρομοκρατικές ενέργειες. Παρουσιάζει επίσης χωριστές καλύψεις για διατάραξη δημόσιας τάξης και κακόβουλες ενέργειες. Ο οδηγός πρέπει να εξετάζει ποιες έχει επιλέξει και ποια συμμετοχή προβλέπει καθεμία.
Τα παραδείγματα δείχνουν γιατί δεν υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας για όλα τα πακέτα. Η λέξη «μικτή» επίσης δεν σημαίνει ασφάλιση για κάθε πιθανή ζημιά. Το ασφαλιστήριο πρέπει να καλύπτει το πραγματικό αίτιο της καταστροφής, με τους αντίστοιχους περιορισμούς.
Ούτε κάθε εμπρησμός αποτελεί αυτομάτως τρομοκρατική ενέργεια για ασφαλιστικούς σκοπούς. Μετρούν τα πραγματικά περιστατικά, οι συμβατικοί ορισμοί και τα στοιχεία των αρχών. Γι’ αυτό χρειάζεται κάλυψη και για κακόβουλο εμπρησμό και για φωτιά στο πλαίσιο ταραχών, με σαφή επιβεβαίωση του εύρους της.
Υπάρχει επίσης ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στον εμπρησμό από τρίτο και στην εσκεμμένη πρόκληση ζημιάς από τον ίδιο τον ασφαλισμένο. Η ύπαρξη δόλου του ασφαλισμένου μπορεί να αποκλείσει την αποζημίωση. Η πρόθεση του άγνωστου δράστη, αντίθετα, δεν ακυρώνει μια κάλυψη που ασφαλίζει ακριβώς την κακόβουλη ενέργειά του.
Τι είναι υποχρεωτικό και τι πρέπει να κάνει ο οδηγός
Από την 1η Ιουνίου 2025 ισχύει υποχρεωτική ασφάλιση οχημάτων έναντι δασικής πυρκαγιάς και πλημμύρας. Τη θεσπίζει το άρθρο 5Α του ν. 5116/2024, που προστέθηκε με τον ν. 5162/2024. Η εφαρμοστική απόφαση 94798 ΕΞ 2025 διευκρινίζει ότι αφορά και οχήματα σε διοικητική ακινησία.
Αυτή η υποχρέωση δεν θεσπίζει γενική κάλυψη για εμπρησμούς, μολότοφ ή επεισόδια σε διαδηλώσεις. Η κάλυψη εμπρησμού και ταραχών παραμένει προαιρετική. Η δασική πυρκαγιά και ο εμπρησμός στον δρόμο αποτελούν διαφορετικές περιπτώσεις. Ένα συμβόλαιο μπορεί να περιλαμβάνει μόνο τον υποχρεωτικό κίνδυνο ή να προσφέρει ευρύτερη προστασία.
Για την προστασία από μολότοφ, ο πιο χρήσιμος έλεγχος αρχίζει με συγκεκριμένο γραπτό ερώτημα προς την εταιρεία: «Καλύπτεται το αυτοκίνητό μου αν καεί από μολότοφ κατά τη διάρκεια διαδήλωσης; Με ποιον όρο και ποια απαλλαγή;». Χρειάζεται αντίστοιχη απάντηση για εμπρησμό εκτός επεισοδίων και για ζημιές χωρίς φωτιά.
Ο ιδιοκτήτης ζητά τον πίνακα καλύψεων, τους γενικούς και ειδικούς όρους και τυχόν πρόσθετες πράξεις. Ελέγχει το ασφαλισμένο κεφάλαιο, τις εξαιρέσεις και την ημερομηνία έναρξης κάθε επέκτασης. Επιβεβαιώνει επίσης αν η ενεργοποίηση απαιτεί προηγούμενη φωτογράφιση ή έλεγχο του αυτοκινήτου. Μια τηλεφωνική διαβεβαίωση δεν υποκαθιστά την αναγκαία συμβατική κάλυψη.
Η απαλλαγή είναι το ποσό που αναλαμβάνει ο ασφαλισμένος. Για παράδειγμα, σε καλυπτόμενη ζημιά 8.000 ευρώ, σταθερή απαλλαγή 500 ευρώ αφήνει αποζημίωση 7.500 ευρώ. Το παράδειγμα προϋποθέτει επαρκές ασφαλισμένο κεφάλαιο και απουσία άλλων μειώσεων. Ορισμένες καλύψεις δεν έχουν απαλλαγή, άλλες προβλέπουν ποσό ή ποσοστό.
Σε ολική καταστροφή, βάση αποτελεί συνήθως η αξία του αυτοκινήτου πριν από τη ζημιά, μέσα στα συμβατικά όρια. Η αρχική τιμή αγοράς δεν αποτελεί αυτομάτως την αποζημίωση. Υπάρχουν και ειδικές συμφωνίες προστασίας ή συμφωνημένης αξίας. Χρειάζεται επίσης προσοχή στην υπασφάλιση, που μπορεί να μειώσει αναλογικά την αποζημίωση.
Χωριστό έλεγχο χρειάζονται η μεταφορά του καμένου οχήματος, τα έξοδα φύλαξης και το αυτοκίνητο αντικατάστασης. Δεν ακολουθούν όλα αυτομάτως την κάλυψη της φωτιάς. Για παράδειγμα, η Hellas Direct αναφέρει όχημα αντικατάστασης σε περίπτωση φωτιάς, με ανώτατη διάρκεια 20 ημερών και τους σχετικούς όρους.
Αν εκδηλωθεί φωτιά, προέχει η απομάκρυνση σε ασφαλές σημείο και η ειδοποίηση της Πυροσβεστικής και της Αστυνομίας. Ο οδηγός δεν πλησιάζει το όχημα για να σώσει αντικείμενα ή να φωτογραφίσει. Ενημερώνει αμέσως την ασφαλιστική και ζητά αριθμό αναγγελίας.
Ο ν. 2496/1997 προβλέπει ειδοποίηση του ασφαλιστή μέσα σε οκτώ ημέρες από τη γνώση του συμβάντος. Η καθυστέρηση δεν σημαίνει αυτομάτως απώλεια κάθε δικαιώματος: ο νόμος συνδέει την υπαίτια παράβαση με ζημιά του ασφαλιστή. Η πρακτικά ασφαλέστερη επιλογή παραμένει η άμεση δήλωση, χωρίς αναμονή για την ολοκλήρωση της έρευνας.
Όταν οι αρχές επιτρέψουν ασφαλή πρόσβαση, ο ιδιοκτήτης συγκεντρώνει φωτογραφίες, στοιχεία μαρτύρων και τυχόν διαθέσιμο βίντεο. Ζητά αντίγραφο της αστυνομικής καταγραφής και τη βεβαίωση της Πυροσβεστικής. Υποβάλλει μήνυση όπου απαιτείται και συγκεντρώνει άδεια κυκλοφορίας, ασφαλιστήριο και τα δικαιολογητικά που ζητά η εταιρεία.
Πριν από επισκευή, αποσυναρμολόγηση ή ανακύκλωση, συνεννοείται με την ασφαλιστική για την πραγματογνωμοσύνη. Ακολουθεί τις εντολές των αρχών για αναγκαία μετακίνηση και κρατά τις σχετικές αποδείξεις. Η διατήρηση των αποδεικτικών στοιχείων βοηθά να αποσαφηνιστούν η αιτία και η έκταση της ζημιάς.
Εάν ταξιδεύει με ελληνικές πινακίδες στη Γαλλία ή αλλού, ελέγχει χωριστά τη γεωγραφική ισχύ των προαιρετικών καλύψεων. Η ισχύς της αστικής ευθύνης στο εξωτερικό δεν αποδεικνύει κάλυψη για πυρκαγιά ή ταραχές. Μπορεί να απαιτείται ειδική συμφωνία πριν από το ταξίδι.
Αν η ασφαλιστική απορρίψει το αίτημα, ο ιδιοκτήτης ζητά γραπτή αιτιολογία και τον συγκεκριμένο όρο εξαίρεσης. Μπορεί να υποβάλει επίσημη αιτίαση στην εταιρεία. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η εταιρεία οφείλει να απαντήσει αιτιολογημένα μέσα σε 50 ημερολογιακές ημέρες.
Η προθεσμία αυτή αφορά την απάντηση στην αιτίαση, όχι γενική προθεσμία πληρωμής της ζημιάς. Η Τράπεζα της Ελλάδος εξετάζει καταγγελίες στο πλαίσιο της εποπτείας της. Δεν απονέμει η ίδια την αμφισβητούμενη αποζημίωση. Η επίλυση μιας συμβατικής διαφοράς μπορεί να απαιτήσει εξωδικαστική ή δικαστική διαδικασία.
Χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, η αποζημίωση από το Δημόσιο δεν αποτελεί αυτόματη εναλλακτική. Τυχόν ευθύνη για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις κρατικών οργάνων χρειάζεται ιδιαίτερη θεμελίωση και σύνδεση με τη ζημιά. Η νομολογία εξετάζει τις συγκεκριμένες συνθήκες κάθε υπόθεσης, όπως δείχνει η απόφαση 19619/2018 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών.
Ούτε το Επικουρικό Κεφάλαιο λειτουργεί ως γενικό ταμείο για καμένα αυτοκίνητα από άγνωστους εμπρηστές. Ο ρόλος του αφορά αποζημιώσεις από αυτοκινητιστικά ατυχήματα στις προβλεπόμενες περιπτώσεις. Η άγνωστη ταυτότητα κάποιου που πέταξε μολότοφ δεν αρκεί για να ενεργοποιήσει αυτόν τον μηχανισμό.
Η ουσιαστική προστασία αρχίζει πριν από τη ζημιά: ενεργό ασφαλιστήριο, σαφής κάλυψη κακόβουλου εμπρησμού και ταραχών, σωστή ασφαλισμένη αξία. Ο οδηγός χρειάζεται γραπτή απάντηση για το συγκεκριμένο σενάριο, μαζί με τις εξαιρέσεις και τη συμμετοχή του. Έτσι γνωρίζει τι αναλαμβάνει η εταιρεία και ποιο κόστος μπορεί να παραμείνει δικό του.
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
