Games
Το AfD πλησιάζει στην εξουσία και ευχαριστεί τον Έλον Μασκ
STORIES
Το 43,8% στη Σαξονία-Άνχαλτ φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη σχέση του Αμερικανού επιχειρηματία με τη γερμανική Ακροδεξιά. Οι δημόσιες παρεμβάσεις, οι επαφές στο παρασκήνιο και όσα γνωρίζουμε για το χρήμα.
«Gut gemacht!». Μπράβο. Με δύο γερμανικές λέξεις στο Χ, ο Έλον Μασκ συνεχάρη το AfD για την εκλογική του επιτυχία. Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, ο άνθρωπος που διεκδικεί να το οδηγήσει στην κυβέρνηση της Σαξονίας-Άνχαλτ, ανταπέδωσε: τον ευχαρίστησε για τη στήριξή του και άνοιξε δημόσια την πόρτα σε μελλοντική συνεργασία και επενδύσεις.
WHAT CAR
Η ανταλλαγή αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος μετά τις εκλογές της 6ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με το αποτέλεσμα, η Εναλλακτική για τη Γερμανία συγκέντρωσε 43,8%, αφήνοντας τη CDU στο 17,2%. Με 39 από τις 83 έδρες, απέχει τρεις από την απόλυτη πλειοψηφία. Η πρωτιά δεν ισοδυναμεί με ανάληψη της εξουσίας, όμως η προοπτική μιας κυβέρνησης υπό το AfD είναι πλέον πολύ πιο κοντά.
Πίσω από τα συγχαρητήρια υπάρχει μια διαδρομή δημόσιας πολιτικής στήριξης. Στις 20 Δεκεμβρίου 2024, ο Μασκ είχε γράψει: «Μόνο το AfD μπορεί να σώσει τη Γερμανία», αναδημοσιεύοντας βίντεο της Γερμανίδας influencer Ναόμι Ζάιμπτ. Ήταν μια ευθεία εκλογική τοποθέτηση από τον ιδιοκτήτη της πλατφόρμας στην οποία δημοσιευόταν.
Λίγες ημέρες αργότερα, σε άρθρο του στη Welt am Sonntag, εξήγησε τη θέση του. Επικαλέστηκε τις επενδύσεις του στη Γερμανία και επαίνεσε τις προτάσεις του AfD για χαμηλότερους φόρους, λιγότερη γραφειοκρατία, απορρύθμιση, ελεγχόμενη μετανάστευση και πυρηνική ενέργεια. Απέρριψε επίσης τον χαρακτηρισμό του κόμματος ως ακροδεξιού, χρησιμοποιώντας ως επιχείρημα την προσωπική ζωή της Άλις Βάιντελ. Η τοποθέτησή του συνέδεε ξεκάθαρα επιχειρηματικές αντιλήψεις και πολιτική επιλογή.
Στις 9 Ιανουαρίου 2025, η στήριξη απέκτησε και δικό της μικρόφωνο. Ο Μασκ φιλοξένησε τη Βάιντελ σε ζωντανή ηχητική συζήτηση στο Χ, λίγες εβδομάδες πριν από τις γερμανικές ομοσπονδιακές εκλογές. Μπροστά σε περισσότερους από 200.000 ταυτόχρονους ακροατές, συζήτησαν για μετανάστευση, φορολογία και ενέργεια, με τον επιχειρηματία να παρουσιάζει τις θέσεις της ως λογικές και να προτρέπει σε στήριξη του κόμματός της.
Η γαλλική Le Monde περιέγραψε αυτή τη συνέντευξη ως διαδικασία αποδαιμονοποίησης της γερμανικής Ακροδεξιάς. Η Βάιντελ μπορούσε να παρουσιάσει το κόμμα της ως μια συνηθισμένη συντηρητική δύναμη, με έναν διάσημο επιχειρηματία να της προσφέρει διεθνές ακροατήριο και ελάχιστη αντίκρουση. Αυτή είναι και μια εύλογη ερμηνεία της πολιτικής αξίας της σχέσης: η αναγνωρισιμότητα του Μασκ βοηθά το AfD να διεκδικεί ευρύτερη αποδοχή.
Στις 25 Ιανουαρίου 2025, ο Μασκ εμφανίστηκε μέσω βίντεο σε συγκέντρωση του AfD στη Χάλε, μπροστά σε περίπου 4.500 υποστηρικτές. Ενθάρρυνε τη γερμανική εθνική υπερηφάνεια, επέκρινε την πολυπολιτισμικότητα και δήλωσε: «Υπάρχει υπερβολική εστίαση στις ενοχές του παρελθόντος και πρέπει να το ξεπεράσουμε». Η αναφορά, στο πλαίσιο της συζήτησης για το ναζιστικό παρελθόν, έδωσε στη στήριξή του σαφές ιστορικό και ιδεολογικό περιεχόμενο.
Οι επαφές είχαν αρχίσει νωρίτερα. Το ερευνητικό κέντρο CeMAS κατέγραψε δημόσια συνομιλία του Μασκ με τον Μπιορν Χέκε τον Απρίλιο του 2024. Όταν ο πολιτικός του AfD αναφέρθηκε στη δίωξή του για τη χρήση απαγορευμένου συνθήματος των ναζιστικών SA, ο Μασκ ρώτησε γιατί η φράση ήταν παράνομη. Πρόκειται για καταγεγραμμένη αλληλεπίδραση με ένα από τα πιο ακραία στελέχη του κόμματος.
Στο παρασκήνιο εμφανίζεται και η Ζάιμπτ. Έρευνα του Reuters κατέγραψε περισσότερες από 40 δημόσιες αλληλεπιδράσεις του Μασκ μαζί της από τον Ιούνιο του 2024. Η ίδια δήλωσε ότι της είχε στείλει και προσωπικά μηνύματα με ερωτήσεις για τη γερμανική πολιτική. Το πρακτορείο διευκρίνισε ότι δεν είχε δει αυτά τα μηνύματα ούτε μπορούσε να εξακριβώσει πόσο επηρέασε η Ζάιμπτ τη σκέψη του. Η μαρτυρία περιγράφει έναν πιθανό δίαυλο ενημέρωσης· δεν αποδεικνύει μυστική συμφωνία.
Το χρήμα είναι το σημείο στο οποίο χρειάζεται η μεγαλύτερη ακρίβεια. Στις δημόσιες πηγές που ελέγχθηκαν έως τις 8 Σεπτεμβρίου 2026 δεν εντοπίστηκε τεκμηριωμένη χρηματική δωρεά του Μασκ προς το AfD. Το όνομά του δεν εμφανίζεται στους δημοσιευμένους καταλόγους μεγάλων δωρεών της Bundestag για το 2025 και το 2026. Οι κατάλογοι αυτοί, βέβαια, δεν αποτελούν πλήρη έλεγχο κάθε πιθανής έμμεσης παροχής.
Υπάρχει, όμως, ένα ιδιαίτερα πρόσφατο επίσημο έγγραφο. Στις 28 Αυγούστου 2026, απαντώντας σε ερώτηση των Πρασίνων, η γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν διαθέτει στοιχεία για χρηματικές ή άλλες υλικές παροχές από τις ΗΠΑ προς το AfD και τις συνδεόμενες δομές του. Παρέπεμψε παράλληλα στη διοίκηση της Bundestag ως αρμόδια για τον έλεγχο της κομματικής χρηματοδότησης.
Στην ειδική ερώτηση για το είδος, την έκταση και την εξέλιξη των επαφών του Μασκ με το AfD, η ίδια κυβέρνηση αρνήθηκε να απαντήσει. Παρέπεμψε σε αιτιολογία προστασίας της λειτουργίας και των μεθόδων των υπηρεσιών πληροφοριών. Η άρνηση αυτή αφήνει ένα πραγματικό κενό δημόσιας ενημέρωσης. Δεν επιτρέπει, ωστόσο, να συναχθεί ότι υπάρχει παράνομη χρηματοδότηση ή συγκεκριμένη μυστική συναλλαγή.
Οι κανόνες έχουν σημασία. Η γερμανική νομοθεσία επιβάλλει περιορισμούς στις δωρεές από το εξωτερικό, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις, και απαγορεύει την αποδοχή χρημάτων που εμφανώς προέρχονται από μη κατονομαζόμενο τρίτο. Συνεπώς, μια χρηματοδότηση μέσω μεσάζοντα δεν γίνεται αυτομάτως νόμιμη επειδή αλλάζει ο αποστολέας.
Το πιο ουσιαστικό ερώτημα για τον Μασκ αφορά την οικονομική αξία της προβολής. Η γερμανική οργάνωση διαφάνειας LobbyControl υποστήριξε ότι η χρήση των πόρων του Χ για προνομιακή προώθηση του AfD θα μπορούσε να συνιστά μη επιτρεπόμενη δωρεά σε είδος. Η επιχειρηματολογία της είναι συγκεκριμένη: όταν μια πλατφόρμα πουλά διαφημιστική εμβέλεια, η δωρεάν διάθεσή της σε ένα κόμμα μπορεί να αποτελεί μετρήσιμο όφελος. Η διοίκηση της Bundestag είχε ανακοινώσει διερεύνηση των πραγματικών περιστατικών τον Ιανουάριο του 2025.
Η υποψία, πάντως, δεν ισοδυναμεί με αποδεδειγμένη χειραγώγηση του αλγορίθμου. Ο Μασκ έχει αρνηθεί ότι αυτός προσαρμόζεται για να ευνοεί περιεχόμενο της προτίμησής του. Έρευνα των AlgorithmWatch και DFRLab, πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025, βρήκε πολύ μεγάλη απήχηση αναρτήσεων της Βάιντελ για τον Μασκ, ιδιαίτερα σε αγγλόφωνο κοινό. Στο συγκεκριμένο δείγμα, όμως, δεν εντόπισε σαφή τεκμήρια αλγοριθμικής μεροληψίας. Ούτε αυτά τα ευρήματα υπολογίζουν πόσες ψήφους απέφερε η στήριξή του.
Το AfD έχει και πραγματικές υποθέσεις αδιαφανούς χρηματοδότησης, οι οποίες αφορούν άλλους ανθρώπους. Στις 7 Μαΐου 2026, το Διοικητικό Δικαστήριο του Βερολίνου απέρριψε αίτημά του να ανακτήσει περίπου 2,35 εκατ. ευρώ, συνδεδεμένα με προεκλογική καμπάνια αφισών. Ως δωρητής είχε εμφανιστεί ο Αυστριακός Γκέρχαρντ Ντίνγκλερ, ενώ υπήρχαν στοιχεία για προηγούμενη μεταφορά 2,6 εκατ. ευρώ προς αυτόν από τον επιχειρηματία Χένινγκ Κόνλε.
Το δικαστήριο έκρινε ότι το κόμμα δεν έπρεπε να αποδεχθεί τη δωρεά, επειδή δεν ήταν σαφής ο πραγματικός δωρητής, χωρίς να λύσει οριστικά αυτό το τελευταίο ζήτημα. Επετράπη η άσκηση έφεσης. Στη συγκεκριμένη υπόθεση δεν τεκμηριώνεται εμπλοκή του Μασκ. Η μεταφορά της στον δικό του φάκελο θα δημιουργούσε έναν συσχετισμό που δεν προκύπτει από τα στοιχεία.
Για την Tesla, η πολιτική επιλογή του επικεφαλής της είχε και κόστος. Το Reuters κατέγραψε τον Μάρτιο του 2025 καταναλωτές που απομακρύνονταν από τη μάρκα λόγω των θέσεών του, μέσα σε ένα περιβάλλον πτώσης των ευρωπαϊκών πωλήσεων. Κατέγραψε επίσης τον αυξανόμενο ανταγωνισμό και τις αδυναμίες της γκάμας. Η εμπορική υποχώρηση δεν μπορεί επομένως να αποδοθεί ολόκληρη στην πολιτική του δράση.
Η ανάγνωση που στηρίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία είναι ότι το AfD απέκτησε στο πρόσωπο του Μασκ έναν διεθνή πολιτικό υποστηρικτή, με προσωπικό κύρος στον επιχειρηματικό κόσμο και άμεσο έλεγχο ενός μεγάλου μέσου επικοινωνίας. Αυτό το όφελος υπάρχει ανεξάρτητα από το αν θα αποδειχθεί ποτέ χρηματική δωρεά. Το μέγεθος της επιρροής του στην κάλπη παραμένει ανοιχτό ερευνητικό ερώτημα.
Τώρα, ο Ζίγκμουντ μιλά ήδη για συνεργασία και για μια Γερμανία στην οποία θα αξίζει ξανά να επενδύσει κανείς. Πρόκειται προς το παρόν για δημόσια πολιτική πρόσκληση. Οποιαδήποτε μελλοντική επιχειρηματική συμφωνία θα χρειαστεί να κριθεί με τα δικά της στοιχεία. Το «ευχαριστώ» του AfD αποτυπώνει, πάντως, πόσο χρήσιμη θεωρεί το ίδιο τη σχέση του με τον Έλον Μασκ.
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
