Το «έξυπνο» περιπολικό της ΕΛ.ΑΣ. τι κάνει και τι έμεινε κλειδωμένο σε αποθήκη
MIRROR
Μια νύχτα ελέγχων στη Φυλή με 11 προσαγωγές και 2 συλλήψεις και ένα περιπολικό που τα ΜΜΕ παρουσίασαν ως το «πιο έξυπνο» στους ελληνικούς δρόμους. Η αλήθεια πίσω από τους τίτλους είναι πιο ενδιαφέρουσα απ’ ό,τι νομίζεις.
Ξημερώματα, ένα ειδικά εξοπλισμένο όχημα της Ελληνικής Αστυνομίας σάρωσε κομβικά σημεία της Φυλής Αττικής. Το αποτέλεσμα: 42 έλεγχοι πολιτών, 31 έλεγχοι οχημάτων, 11 προσαγωγές και 2 συλλήψεις για οπλοκατοχή, ναρκωτικά και διατάραξη κοινής ησυχίας. Κατασχέθηκαν ναρκωτικές ουσίες και ηχητικός εξοπλισμός υψηλής ισχύος, ενώ καταγράφηκαν 8 παραβάσεις ΚΟΚ.
WHAT CAR
Στη συνέχεια ακολούθησαν δημοσιεύματα που παρουσίαζαν το όχημα ως «AI super-car» που «συνεργάζεται με drones» και «σαρώνει τα πάντα». Η πραγματικότητα είναι πιο ταπεινή αλλά και πιο αποκαλυπτική για την κατάσταση της τεχνολογίας στην ΕΛ.ΑΣ. γενικότερα.
Τι είναι πράγματι το «Ειδικό Όχημα Φυλής»
Το αποκαλούμενο «Ειδικό Όχημα Φυλής» δεν είναι κάποιο φουτουριστικό αυτόνομο σύστημα. Πρόκειται για ένα συμβατικό υπηρεσιακό όχημα που λειτουργεί ως κινητό κέντρο ελέγχου, εξοπλισμένο με tablets και smartphones συνδεδεμένα σε πραγματικό χρόνο με τις βάσεις δεδομένων της αστυνομίας και της Interpol.
Τα πληρώματα μπορούν να σαρώνουν πινακίδες και έγγραφα επί τόπου, να διαπιστώνουν αν ένα όχημα είναι κλεμμένο ή ανασφάλιστο, να επαληθεύουν τη γνησιότητα πινακίδων. Σε στοχευμένες επιχειρήσεις χρησιμοποιούνται και drones με θερμικές κάμερες, η εικόνα των οποίων μεταδίδεται στις οθόνες του οχήματος. Είναι, δηλαδή, ένα καλά εξοπλισμένο σύγχρονο εργαλείο — χωρίς τεχνολογία επιστημονικής φαντασίας, αλλά λειτουργικό και αποτελεσματικό.
Το ευρύτερο οικοσύστημα που ήδη υπάρχει
Πίσω από αυτό το περιπολικό υπάρχει ένα οικοσύστημα τεχνολογικών υποδομών που η ΕΛ.ΑΣ. έχει αναπτύξει σταδιακά. Συστήματα αυτόματης αναγνώρισης πινακίδων λειτουργούν σε αρκετά σημεία της Αττικής. Οι μονάδες ΔΙΑΣ αναπτύχθηκαν με ενσωματωμένες κάμερες σε στολές σε συγκεκριμένες περιοχές. Κάμερες τύπου AI καταγράφουν παραβάσεις σε πραγματικό χρόνο σε κομβικές αρτηρίες, ψηφιακές βεβαιώσεις παραβάσεων εκδίδονται αυτόματα, και η αστυνομία συνεργάζεται με drones σε στοχευμένες επιχειρήσεις.
Η ΕΛ.ΑΣ. έχει δηλαδή προχωρήσει βήματα. Το πρόβλημα εντοπίζεται αλλού.
Τέσσερα εκατομμύρια ευρώ κλειδωμένα σε αποθήκη
Το φιλόδοξο επίσημο πρόγραμμα Smart Policing — η «Έξυπνη Αστυνόμευση» — βρίσκεται σε νομικό αδιέξοδο. Το 2019 η ΕΛ.ΑΣ. υπέγραψε σύμβαση με την Intracom Telecom αξίας 4 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτούμενη κατά 75% από ευρωπαϊκούς πόρους. Αντικείμενο: 1.000 έξυπνες φορητές συσκευές με δυνατότητες βιομετρικής ταυτοποίησης — αναγνώριση προσώπου, δακτυλικά αποτυπώματα, σάρωση εγγράφων και πινακίδων.
Έξι χρόνια αργότερα, το σύστημα δεν χρησιμοποιείται. Παραμένει σε αδράνεια και δεν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία χωρίς να παραβιαστεί ο νόμος. Με την Απόφαση 45/2025 της 17ης Ιουνίου 2025, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έκρινε παράνομη την επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων από τις φορητές συσκευές για ταυτοποίηση πολιτών, λόγω έλλειψης ειδικής νομικής βάσης.
Σημαντική διευκρίνιση: η απόφαση αφορά αποκλειστικά τη βιομετρική ταυτοποίηση μέσω φορητών συσκευών — δεν επηρεάζει τα πρόστιμα από κάμερες τροχαίας, τα οποία λειτουργούν με διαφορετικό νομικό πλαίσιο.
Το πρόγραμμα μπορεί να «ξεπαγώσει» αν
Η επιστροφή του Smart Policing στους δρόμους απαιτεί μία κίνηση: ψήφιση ειδικής ρύθμισης που να καλύπτει τις απαιτήσεις του ν. 4624/2019 για επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων από αρμόδιες αρχές, με ρητές εγγυήσεις προστασίας των πολιτών. Μέχρι τότε, τα πληρώματα εργάζονται με ό,τι ο νόμος επιτρέπει ήδη σήμερα.
Το «έξυπνο» περιπολικό χωρίς τον μύθο
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ξεκάθαρη: δεν κυκλοφορεί στους ελληνικούς δρόμους κάποιο υπερ-τεχνολογικό AI super-car. Αυτό που υπάρχει είναι ένα συμβατικό περιπολικό με tablets, online διασύνδεση και δυνατότητα σάρωσης πινακίδων, που σε ορισμένες επιχειρήσεις συντονίζεται με drones. Κάνει τη δουλειά του — και την κάνει καλά, όπως έδειξαν τα αποτελέσματα της νύχτας εκείνης στη Φυλή.
Το παράδειγμα του Smart Policing, όμως, αναδεικνύει μια πάγια αδυναμία στον ελληνικό δημόσιο τομέα: η τεχνολογία αγοράζεται πριν ο νομοθέτης καθορίσει πώς θα χρησιμοποιηθεί νόμιμα. Τέσσερα εκατομμύρια ευρώ δαπανήθηκαν σε συσκευές που κάθονται ανενεργές. Το ερώτημα δεν είναι αν η ΕΛ.ΑΣ. επενδύει στην τεχνολογία — επενδύει. Το ερώτημα είναι πότε η νομοθεσία θα συμβαδίσει με αυτό που ήδη αγοράστηκε.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Μη σου φαίνεται μακρινό – Πάρτο στα χέρια σου τώρα
Ισως δεν το περίμενες αλλά ηρθε σε τιμη έκπληξη