Games
Τα αυτοκίνητα με έναν επιβάτη θα μπλοκάρονται στο μποτιλιάρισμα – Τι έρχεται;
Mobility
Οι ειδικές λωρίδες για αυτοκίνητα με δύο ή περισσότερους επιβαίνοντες λειτουργούν ήδη σε πρωτεύουσες της Ε.Ε., όπως στο Παρίσι, δίνοντας σημαντικό πλεονέκτημα στις ώρες αιχμής. Το μοντέλο των carpool lanes αποτελεί μια λύση που εξετάζεται…
Το είδαμε να λειτουργεί στους δρόμους του Παρισιού και, σε πρώτη ανάγνωση, η λογική του είναι εξαιρετικά απλή: αντί να προσπαθείς να χωρέσεις συνεχώς περισσότερα αυτοκίνητα στον ίδιο δρόμο, προσπαθείς να μεταφέρεις περισσότερους ανθρώπους με λιγότερα αυτοκίνητα.
WHAT CAR
Οι λεγόμενες carpool lanes, ή λωρίδες συνεπιβατισμού, δίνουν προτεραιότητα στα αυτοκίνητα στα οποία βρίσκονται τουλάχιστον δύο άτομα. Όποιος λοιπόν μοιράζεται τη διαδρομή του με έναν ακόμη επιβάτη μπορεί να χρησιμοποιήσει την ειδική λωρίδα και, όταν οι υπόλοιπες λωρίδες είναι φορτωμένες, να κινηθεί αισθητά ταχύτερα.
Στο Παρίσι το σύστημα εφαρμόζεται από τις 3 Μαρτίου 2025 στον Boulevard Périphérique, τον μεγάλο περιφερειακό της γαλλικής πρωτεύουσας, καθώς και σε τμήματα των αυτοκινητοδρόμων Α1 και Α13. Στον Périphérique έχει δεσμευθεί η αριστερή λωρίδα σε μεγάλο τμήμα του δρόμου και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Πώς λειτουργεί αυτό που είδαμε στο Παρίσι
Το σημαντικό είναι ότι δεν αφαιρείται μόνιμα μια λωρίδα από την υπόλοιπη κυκλοφορία. Το καθεστώς ενεργοποιείται τις εργάσιμες ημέρες στις ώρες κατά τις οποίες η πίεση στο οδικό δίκτυο είναι μεγαλύτερη.
Στον περιφερειακό του Παρισιού η ειδική λωρίδα λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή 07:00-10:30 και 16:00-20:00. Τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες απενεργοποιείται, ενώ υπάρχει δυνατότητα δυναμικής ενεργοποίησης ή απενεργοποίησης ανάλογα με την κυκλοφορία, ένα ατύχημα ή κάποια άλλη έκτακτη συνθήκη.
Όταν είναι ενεργή, μπορούν να κινούνται σε αυτήν αυτοκίνητα με τουλάχιστον δύο άτομα μέσα, μαζί με λεωφορεία, ταξί, VTC που μεταφέρουν πελάτη, οχήματα έκτακτης ανάγκης και άλλες προβλεπόμενες κατηγορίες.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του συστήματος. Ένα αυτοκίνητο με οδηγό και συνεπιβάτη αποκτά ουσιαστικά μια «γρήγορη λωρίδα», ενώ ο οδηγός που επιλέγει να μετακινείται μόνος του συνεχίζει κανονικά από τις υπόλοιπες λωρίδες. Δεν απαγορεύεται, δηλαδή, η μετακίνηση με έναν άνθρωπο στο αυτοκίνητο. Απλώς δεν παρέχεται το πλεονέκτημα της ειδικής λωρίδας.
Και όταν υπάρχει μποτιλιάρισμα, αυτή η διαφορά μπορεί να γίνει ιδιαίτερα αισθητή.
Κάμερες βλέπουν ακόμη και πόσοι βρίσκονται μέσα
Το γαλλικό σύστημα δεν βασίζεται μόνο στην παρουσία αστυνομικών στον δρόμο.
Οι έλεγχοι υποστηρίζονται από κάμερες και αυτοματοποιημένη τεχνολογία που μπορεί να αναγνωρίζει την κατηγορία του οχήματος, να διαβάζει τις πινακίδες και να βοηθά στον εντοπισμό του αριθμού των επιβαινόντων, ακόμη και εμπρός και πίσω. Η πιθανή παράβαση επαληθεύεται στη συνέχεια από εξουσιοδοτημένο υπάλληλο πριν επιβληθεί κύρωση.
Μετά την αρχική περίοδο προσαρμογής, από τις 2 Μαΐου 2025 η παράνομη χρήση της λωρίδας επισύρει πρόστιμο 135 ευρώ.
Το γαλλικό κράτος αναφέρει μάλιστα ότι περίπου 85% των χρηστών κινούνταν μόνοι μέσα στο αυτοκίνητό τους, στοιχείο που εξηγεί γιατί η αύξηση της πληρότητας κάθε ΙΧ αντιμετωπίζεται ως εργαλείο μείωσης του συνολικού αριθμού οχημάτων.
Τι έδειξε στην πράξη
Τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.Σύμφωνα με τον απολογισμό της πόλης του Παρισιού για το 2025, όταν λειτουργούσε η λωρίδα VR2+, κατέγραψε 13% χαμηλότερο όγκο κυκλοφορίας την περίοδο Μαρτίου-Ιουνίου 2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, ενώ στις υπόλοιπες λωρίδες η μείωση ήταν 1%.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η διαφορά στην ταχύτητα: η ειδική λωρίδα παρουσίαζε πλεονέκτημα 10 έως 20 km/h έναντι των διπλανών λωρίδων.
Σε ευρύτερη αποτίμηση των αλλαγών στον Périphérique, η πόλη του Παρισιού ανέφερε επίσης μείωση της κυκλοφορίας κατά 4% και των ωρών συμφόρησης κατά 14% για την περίοδο που εξέτασε. Αυτά τα στοιχεία δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στη λωρίδα συνεπιβατισμού, καθώς στον περιφερειακό εφαρμόστηκαν παράλληλα και άλλες αλλαγές, μεταξύ των οποίων το όριο των 50 km/h.
Αυτός ο διαχωρισμός έχει σημασία: το Παρίσι δίνει ενθαρρυντικές ενδείξεις, αλλά δεν αποδεικνύει ότι μία carpool lane από μόνη της εξαφανίζει το μποτιλιάρισμα.
Θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην Αθήνα;
Εδώ το θέμα αποκτά ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον.Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει βάλει πλέον το κυκλοφοριακό της Αθήνας ψηλά στην ατζέντα του. Οι παρεμβάσεις που έχουν παρουσιαστεί επίσημα για το 2026 εστιάζουν, μεταξύ άλλων, σε περισσότερα λεωφορεία και οδηγούς, στην καλύτερη λειτουργία των λεωφορειολωρίδων, καθώς και στην ενίσχυση Μετρό και Προαστιακού.
Σημαντική διευκρίνιση: μέχρι σήμερα δεν εντοπίζεται επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου που να επιβεβαιώνει ότι έχει αποφασιστεί η εφαρμογή carpool lanes στην Αθήνα. Επομένως, οποιαδήποτε σχετική συζήτηση πρέπει προς το παρόν να παρουσιάζεται ως σενάριο ή υπό εξέταση ιδέα και όχι ως ειλημμένη απόφαση.
Το γαλλικό μοντέλο, πάντως, παρουσιάζει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή δεν απαιτεί κατ’ ανάγκη την κατασκευή νέου δρόμου. Μια υφιστάμενη λωρίδα μπορεί να αλλάζει χρήση μόνο στις ώρες αιχμής, με ηλεκτρονική σήμανση και ψηφιακή επιτήρηση.
Για την Αθήνα, μια ενδεχόμενη εφαρμογή θα απαιτούσε πρώτα κυκλοφοριακή μελέτη για να προσδιοριστεί σε ποιους άξονες μια τέτοια δέσμευση λωρίδας θα είχε πραγματικό όφελος και δεν θα επιβάρυνε περισσότερο τις υπόλοιπες λωρίδες. Θα χρειαζόταν επίσης σαφής καθορισμός δικαιούχων, ηλεκτρονική σήμανση, σύστημα ελέγχου και αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε μόνιμη εφαρμογή.
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον και ένα σημαντικότερο τεχνολογικό υπόβαθρο για αυτοματοποιημένη επιτήρηση της κυκλοφορίας. Μέσα στο 2026 έχουν προχωρήσει στην Αττική εκατοντάδες κάμερες για την καταγραφή τροχαίων παραβάσεων, ενώ λειτουργούν και πιλοτικά συστήματα με δυνατότητες AI.
Το πραγματικό κέρδος: να μετακινούνται άνθρωποι, όχι αυτοκίνητα
Ας πάρουμε ένα εξαιρετικά απλό παράδειγμα.Για τη μεταφορά 100 ανθρώπων προς το κέντρο, εάν κάθε ΙΧ έχει μόνο τον οδηγό του, απαιτούνται 100 αυτοκίνητα. Εάν η μέση πληρότητα γίνει δύο άτομα, θεωρητικά αρκούν 50.
Φυσικά η πραγματική κυκλοφορία είναι πολύ πιο σύνθετη. Όμως αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία του carpooling: να αυξηθεί η μεταφορική ικανότητα του ίδιου δρόμου χωρίς να χρειαστεί να κατασκευαστεί άλλη μία λωρίδα.
Και ίσως εδώ βρίσκεται μία από τις λύσεις που αξίζει να εξεταστούν σοβαρά για την Αθήνα. Όχι να απαγορευτεί το αυτοκίνητο. Ούτε να τιμωρηθεί αυτός που αναγκάζεται να μετακινείται μόνος του.
Αλλά να δοθεί ένα πραγματικό και μετρήσιμο κίνητρο σε δύο ή τρεις ανθρώπους που κάνουν παρόμοια διαδρομή να χρησιμοποιήσουν ένα αυτοκίνητο αντί για δύο ή τρία.
Γιατί στο Παρίσι η διαφορά είναι ήδη ορατή: όταν οι υπόλοιποι μένουν μέσα στην κίνηση, εκείνοι που μοιράζονται το αυτοκίνητό τους μπορούν να συνεχίζουν από την ειδική λωρίδα. Και σε μια Αθήνα που αναζητά τρόπους να κερδίσει χώρο και χρόνο στις ώρες
Ακολουθήστε το newsauto.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
